Μύτικας Χαλκίδας: Στην κρίση της Δικαιοσύνης η αντιπαράθεση για υγεία και δημόσιο συμφέρον

Γράφει η Παρασκευή Ρούσσου

Στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χαλκίδας συζητήθηκαν χθες, Τετάρτη 15 Απριλίου 2026, τα ασφαλιστικά μέτρα που έχουν κατατεθεί για τη διακοπή του έργου εγκατάστασης υπόγειου καλωδίου υπερυψηλής τάσης 400 kV στον Μύτικα Χαλκίδας. Η υπόθεση συγκέντρωσε το έντονο ενδιαφέρον της τοπικής κοινωνίας, καθώς αφορά ένα έργο που έχει προκαλέσει σημαντικές αντιδράσεις και ανησυχία για πιθανές επιπτώσεις στην υγεία των κατοίκων.

Αιτήματα προσωρινής διαταγής κατατέθηκαν με διαφορετικά δικόγραφα από την Επιτροπή Κατοίκων, τον Σύλλογο Γονέων του Δημοτικού Σχολείου, τον Πολιτιστικό Σύλλογο Μύτικα, τον Φαρμακευτικό και τον Δικηγορικό Σύλλογο Χαλκίδας, καθώς και από τον Δήμο Χαλκιδέων και την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας.

Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, οι δύο πλευρές παρουσίασαν εκ διαμέτρου αντίθετες προσεγγίσεις. Από την πλευρά των εκπροσώπων του έργου τονίστηκε ότι πρόκειται για έργο «υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος», που συνδέεται με την ενεργειακή επάρκεια της χώρας και τη διασύνδεση Βόρειας Ελλάδας και Αττικής. Υποστηρίχθηκε ακόμη ότι δεν παραβιάζεται η αρχή της προφύλαξης, ότι «καμία δυσμενής συνέπεια δεν πιθανολογείται» για την υγεία και ότι το έργο διαθέτει όλες τις απαραίτητες άδειες, ενώ έγινε αναφορά και σε προηγούμενες δικαστικές αποφάσεις που, σύμφωνα με την ίδια πλευρά, δεν εντοπίζουν κινδύνους.

Αντίθετα, η πλευρά των κατοίκων και των φορέων εστίασε στην ανάγκη προστασίας της δημόσιας υγείας, κάνοντας λόγο για πιθανή έκθεση των κατοίκων σε ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία σε καθημερινή βάση. Τονίστηκε ότι «ο κίνδυνος δεν είναι θεωρητικός αλλά υφιστάμενος», ενώ έγινε επίκληση συνταγματικών διατάξεων για το δικαίωμα στην υγεία και την ανθρώπινη αξία. Παράλληλα, υποστηρίχθηκε ότι υπάρχει εναλλακτική όδευση εκτός οικιστικού ιστού, η οποία δεν αξιοποιήθηκε.

Το βασικό επιχείρημα των αιτούντων εστιάζει και στη μελέτη του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, σύμφωνα με την οποία η διέλευση των καλωδίων ενδέχεται να εκθέτει τους κατοίκους, και κυρίως τα παιδιά, σε επικίνδυνα επίπεδα ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας.

Το Δικαστήριο επιφυλάχθηκε να εκδώσει την απόφασή του την Παρασκευή 17 Απριλίου ή το αργότερο έως τη Δευτέρα 20 Απριλίου, ενώ μέχρι τότε η υπόθεση παραμένει ανοιχτή και σε πλήρη εξέλιξη. Το παρόν στη χθεσινή εκδίκαση έδωσαν η δήμαρχος Χαλκιδέων Έλενα Βάκα, ο Αντιπεριφερειάρχης Γεώργιος Κελαϊδίτης, ο Αντιπεριφερειάρχης περιβάλλοντος Ευάγγελος Κούκουζας, οι Βουλευτές Ευβοίας Κατερίνα Καζάνη και Θανάσης Ζεμπιλης, καθώς και δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι.

Το έργο

Το έργο αφορά την αλλαγή όδευσης υπόγειου καλωδίου του ΑΔΜΗΕ, η οποία αποφασίστηκε μετά τις ζημιές που υπέστη η προηγούμενη γραμμή από τις πλημμύρες του 2020. Η νέα διαδρομή διέρχεται από τον κεντρικό δρόμο του Μύτικα, σε κοντινή απόσταση από σχολικές μονάδες, δομές υγείας και κατοικίες, γεγονός που έχει εντείνει τις αντιδράσεις.

Οι αντιδράσεις

Η αντίδραση των κατοίκων του Μύτικα απέναντι στο έργο εγκατάστασης υπόγειων καλωδίων υπερυψηλής τάσης ξεκίνησε ήδη από τη στιγμή που έγινε γνωστή η αλλαγή της όδευσης, μετά τις ζημιές που υπέστη το αρχικό δίκτυο από τις πλημμύρες του 2020.

Από την πρώτη περίοδο, κάτοικοι, γονείς και τοπικοί φορείς εξέφρασαν έντονη ανησυχία για τη διέλευση του καλωδίου μέσα από τον οικιστικό ιστό και, κυρίως, δίπλα σε ευαίσθητες δομές, όπως το Δημοτικό Σχολείο και το Νηπιαγωγείο της περιοχής.

Σταδιακά συγκροτήθηκε η Επιτροπή Κατοίκων Μύτικα, με βασικό στόχο, όπως αναφέρεται σε ανακοινώσεις της, «τη διαφύλαξη της υγείας των κατοίκων και κυρίως των παιδιών».

Ακολούθησαν ενημερωτικές συγκεντρώσεις, παρεμβάσεις και κινητοποιήσεις, με τους κατοίκους να θέτουν και ζητήματα καθημερινής ασφάλειας. Τον Μάρτιο πραγματοποιήθηκε συντονιστική σύσκεψη με πρωτοβουλία της Δημάρχου Χαλκιδέων Έλενας Βάκα, όπου επιβεβαιώθηκε η κοινή γραμμή αντίδρασης Δήμου, Περιφέρειας και φορέων, ενώ αποφασίστηκε η προσφυγή στη Δικαιοσύνη.

Ιδιαίτερα έντονη είναι και η αντίδραση της εκπαιδευτικής κοινότητας, με τον Σύλλογο Δασκάλων και Νηπιαγωγών να επισημαίνει ότι «η προστασία της δημόσιας υγείας είναι πρωταρχικό μέλημά μας και υπερτερεί κάθε οικονομικού οφέλους».

Το χρονικό

Η αρχική χάραξη του έργου συνδέεται με τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας και τη μεταφορά ενέργειας από τη Βόρεια Ελλάδα προς την Αττική. Ήδη από το 2013 υπήρχε καταγεγραμμένη εναλλακτική όδευση μέσω παραποτάμιας διαδρομής.

Μετά τις πλημμύρες του 2020, που προκάλεσαν ζημιές στο δίκτυο, αποφασίστηκε η τροποποίηση της διαδρομής και η διέλευση του καλωδίου μέσα από τον οικισμό του Μύτικα, εξέλιξη που προκάλεσε αντιδράσεις.

Το 2024 οι κάτοικοι προσέφυγαν δικαστικά, χωρίς όμως να γίνει δεκτό το αίτημά τους για ασφαλιστικά μέτρα. Παράλληλα, ο Δήμος Χαλκιδέων κατέθεσε προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ζητώντας την ακύρωση της άδειας τομής και την αναστολή των εργασιών.

Τον Νοέμβριο του 2025, το Δημοτικό Συμβούλιο εξέφρασε ομόφωνα την αντίθεσή του στο έργο με τη συγκεκριμένη όδευση, δηλώνοντας ότι θα εξαντλήσει κάθε νομικό μέσο.

Στις αρχές του 2026, οι κινητοποιήσεις εντάθηκαν και κορυφώθηκαν με τη συντονισμένη προσφυγή φορέων και κατοίκων στη Δικαιοσύνη, οδηγώντας στη χθεσινή εκδίκαση των ασφαλιστικών μέτρων.

Για να δώσει περισσότερες πληροφορίες μέσα από το Μονομελές Πρωτοδικείο Χαλκίδας και από τον αγώνα των κατοίκων όλα αυτά τα χρόνια, η πρωτεργάτης της Επιτροπής Αγώνα Μύτικα, κ. Αρχοντούλα Κυριακουλάκη μίλησε την Τετάρτη 15 Απριλίου 2026 στην εκπομπή Ημέρα σε Εξέλιξη δίνοντας τη πλευρά των κατοίκων του Μύτικα για τη συνεργασία με τους φορείς της Αυτοδιοίκησης, τις συζητήσεις με τον ΑΔΜΗΕ και τη στάση του κράτους.

Σε συνέχεια της συζήτησης με την κ. Κυριακουλάκη, την Πέμπτη 16 Απριλίου 2026, ο Κωνσταντίνος Καραγιάννης φιλοξένησε στην εκπομπή Είμαστε στον Αέρα τον Ανεξάρτητο Περιφερειακό Σύμβουλο Ευβοίας, κ. Βασίλη Λύκο, μιλώντας για το πώς μια ενεργειακή μετάβαση μπορεί να προχωρά χωρίς ουσιαστική συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας αλλά κατ´επιταγή των συμφερόντων.

Οι κάτοικοι δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις τους, ενώ από την πλευρά των αρμόδιων φορέων επισημαίνεται η σημασία του έργου για την ενεργειακή επάρκεια της χώρας, με την τελική κρίση να αναμένεται πλέον από τη Δικαιοσύνη, καθώς εκτός από την απόφαση του Δικαστηρίου, οι κάτοικοι περιμένουν και την απόφαση του ΣτΕ.