Κυριακή της Ορθοδοξίας: Η Νίκη της Πίστης και το Μήνυμα της Ελεημοσύνης
Κυριακή της Ορθοδοξίας σήμερα, και στον Ιερό Ναό Αγίας Μαρίνας στο Αλιβέρι ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Καρυστίας και Σκύρου κ. Σεραφείμ κήρυξε μετά τον εσπερινό, αναπτύσσοντας το νόημα της ημέρας και συνδέοντάς το με την πνευματική πορεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Το κήρυγμα εντάσσεται στον καθιερωμένο κύκλο ομιλιών που πραγματοποιεί κάθε Κυριακή στο Αλιβέρι από την Κυριακή της Συγγνώμης έως και το Πάσχα, με στόχο την κατήχηση και την προετοιμασία των πιστών μέσα από θεματικές αναφορές στην πίστη, τη λατρεία και την πράξη της χριστιανικής ζωής.
Στην αρχή του λόγου του, ο Δεσπότης αναφέρθηκε στο ιστορικό και θεολογικό περιεχόμενο της Κυριακής της Ορθοδοξίας, εξηγώντας ότι η ημέρα αυτή αποτελεί την οριστική λήξη της Εικονομαχίας, μιας περιόδου περίπου ενός αιώνα κατά την οποία η Βυζαντινή Αυτοκρατορία συγκλονίστηκε από διωγμούς κατά των ιερών εικόνων και όσων τις τιμούσαν. Υπενθύμισε τις καταστροφές ανεκτίμητων ιερών κειμηλίων, τις εξορίες και τα μαρτύρια κληρικών και λαϊκών, μέχρι τη στιγμή που η αυτοκράτειρα Θεοδώρα, σε συνεργασία με την Εκκλησία, αποκατέστησε την τιμή των εικόνων με τη θριαμβευτική λιτανεία στην Κωνσταντινούπολη.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη θεολογική διάκριση που καθόρισε η Εκκλησία: οι πιστοί δεν λατρεύουν τις εικόνες, αλλά τιμούν τα πρόσωπα που απεικονίζονται σε αυτές. Όπως τόνισε, επαναλαμβάνοντας τη διδασκαλία του Μεγάλου Βασιλείου, «ο ασπασμός της εικόνας επί το πρωτότυπο διαβαίνει», δηλαδή η τιμή που αποδίδεται στην εικόνα μεταβαίνει στο ίδιο το εικονιζόμενο πρόσωπο. Με τον τρόπο αυτό, οι εικόνες και τα ιερά λείψανα αποτελούν μέσα πνευματικής κοινωνίας με τους Αγίους και όχι αντικείμενα λατρείας.
Ο Σεβασμιότατος σημείωσε ακόμη ότι η Εικονομαχία δεν αποτελεί μόνο ιστορικό γεγονός, αλλά εμφανίζεται και σήμερα σε «λεκτική μορφή», μέσα από αμφισβητήσεις της ορθόδοξης παράδοσης. Κάλεσε τους πιστούς να γνωρίζουν την πίστη τους, ώστε να μπορούν να απαντούν με θεολογική συνείδηση και πραότητα σε παρόμοιες αντιρρήσεις.
Στη συνέχεια του κηρύγματος, ο λόγος στράφηκε στη βασική πνευματική πορεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Υπενθυμίζοντας τα θέματα των προηγούμενων Κυριακών —μετάνοια, προσευχή, ταπείνωση, συγχώρηση και νηστεία— ανέπτυξε το τρίτο μεγάλο πνευματικό έργο που προβάλλει το Ευαγγέλιο: την ελεημοσύνη. Με αφετηρία τη φράση του Χριστού «μη θησαυρίζετε θησαυρούς επί της γης», εξήγησε ότι ο αληθινός πλούτος του ανθρώπου δεν βρίσκεται στα υλικά αποκτήματα αλλά στις πράξεις αγάπης που μετατρέπονται σε «θησαυρό στον ουρανό».
Η ελεημοσύνη, όπως τόνισε, δεν περιορίζεται μόνο σε χρηματική βοήθεια, αλλά περιλαμβάνει κάθε υλική και πνευματική προσφορά προς τον συνάνθρωπο: λόγο παρηγοριάς, συμβουλή, επίσκεψη, συμπαράσταση. Σημαντικό στοιχείο είναι ο τρόπος με τον οποίο προσφέρεται, καθώς η Αγία Γραφή μιλά για τον «ιλαρόν δότη», εκείνον δηλαδή που δίνει με αγάπη και προθυμία και όχι από υποχρέωση ή αγανάκτηση.
Ο Μητροπολίτης υπογράμμισε ότι η ελεημοσύνη αποτελεί πράξη που φτάνει ενώπιον του Θεού, καθώς ό,τι προσφέρεται στον πάσχοντα άνθρωπο λογίζεται ως προσφορά προς τον ίδιο τον Χριστό. Αναφέρθηκε μάλιστα στο Ευαγγέλιο της Τελικής Κρίσεως, όπου η αγάπη προς τον πεινασμένο, τον ασθενή και τον φυλακισμένο ταυτίζεται με την αγάπη προς τον Θεό. Μέσα από παραδείγματα της Αγίας Γραφής και της πατερικής παράδοσης ανέδειξε τη δύναμη της ελεημοσύνης, η οποία —όπως είπε— γίνεται «συνήγορος της ψυχής» ενώπιον του Θεού.
Ιδιαίτερη πρακτική διάσταση έδωσε καλώντας τους πιστούς να καλλιεργήσουν συστηματική ελεημοσύνη, ακόμη και από ένα μικρό μέρος των εισοδημάτων τους, συνδέοντας την προσφορά με τη νηστεία της περιόδου. Το περίσσευμα από τη νηστεία, σημείωσε, μπορεί να μετατραπεί σε βοήθεια προς τον συνάνθρωπο, ώστε η άσκηση να αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο αγάπης.
Κλείνοντας το κήρυγμά του, ανακοίνωσε τη δημιουργία ειδικού κουτιού ελεημοσύνης στον ναό υπέρ του γηροκομείου, καλώντας τους πιστούς να συμμετάσχουν διακριτικά και χωρίς επίδειξη, μετατρέποντας τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή σε περίοδο έμπρακτης αγάπης. Παράλληλα προέτρεψε τους παρευρισκομένους να καλλιεργήσουν και την προσωπική προσευχή μέσα από την καθημερινή μελέτη των Ψαλμών.
Το συνολικό μήνυμα του κηρύγματος ανέδειξε ότι η Ορθοδοξία δεν αποτελεί μόνο ιστορική δικαίωση της τιμής των εικόνων, αλλά κυρίως τρόπο ζωής. Η αληθινή ορθόδοξη πίστη εκφράζεται μέσα από τη μετάνοια, τη συγχώρηση, την προσευχή και κυρίως την ελεημοσύνη, η οποία μεταμορφώνει τόσο εκείνον που δέχεται όσο και εκείνον που προσφέρει. Έτσι, η πορεία προς το Πάσχα παρουσιάζεται όχι απλώς ως τυπική νηστεία, αλλά ως δρόμος αγάπης που οδηγεί στην πνευματική ανανέωση και στην εμπειρία της Αναστάσεως.
Ακούστε το κήρυγμα εδώ :
