Νεκρός ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ – Τα σενάρια διαδοχής στο Ιράν
γράφει ο Δημήτρης Γκουλιώνης
Ο Χαμενεΐ είναι νεκρός. Νωρίς το πρωί της Κυριακής η κρατική ιρανική τηλεόραση επιβεβαίωσε τον θάνατο του Ανώτατου Θρησκευτικού Άρχοντα του Ιράν, πληροφορία που ήδη μετέδιδαν οι Ισραηλινοί από το Σάββατο βράδυ.
Ο πρώτος στόχος λοιπόν των ΗΠΑ και Ισραήλ επετεύχθη και τώρα μένει να δούμε την επόμενη ημέρα. Όπως γράψαμε και στην έκτακτη ροή στη σελίδα μας στο Facebook, η CIA εκτιμά ότι και μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ το καθεστώς των μουλάδων θα τον αντικαταστήσει με σκληροπυρηνικές προσωπικότητες των Φρουρών της Επανάστασης. Βέβαια ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιμένει σε αλλαγή καθεστώτος, αλλά δεν υπάρχει σαφής οδικός χάρτης για τη διάδοχη κατάσταση. Ο Ρεζά Παχλεβί – γιος του έκπτωτου Σάχη – δεν φαίνεται να συγκινεί τον ιρανικό λαό, οπότε παραμένει ένα ερωτηματικό ποιος θα αναλάβει τα ηνία της χώρας.
Δεν αποκλείεται οι μυστικές υπηρεσίες Μοσάντ και CIA να έχουν έρθει σε επαφή με αντικαθεστωτικούς στο εσωτερικό του Ιράν για να βολιδοσκοπήσουν ποιοι θα είναι οι διάδοχοι του Χαμενεΐ. Η Μοσάντ παραδέχθηκε ότι υποδαύλισε τις μεγάλες κινητοποιήσεις του ιρανικού λαού εναντίον των μουλάδων και ανάγκασε το καθεστώς να πνίξει την εξέγερση στο αίμα. Αυτή ήταν και η αφορμή άλλωστε για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να ξεκινήσουν μια πολεμική ρητορική εναντίον της Τεχεράνης. Φάνηκε όμως ότι κυρίως στα αστικά κέντρα υπήρξαν διαδηλώσεις, ενώ στην περιφέρεια δεν παρατηρήθηκαν λαϊκές κινητοποιήσεις, καταδεικνύοντας ότι η Ισλαμική Δημοκρατία έχει ακόμα ισχυρά ερείσματα στο εσωτερικό της χώρας.
Μένουν ακόμα πολλά επεισόδια να δούμε στη σύγκρουση της Μέσης Ανατολής. Από το Σάββατο οι ΗΠΑ ξεκίνησαν μια εκστρατεία καταστροφής του ιρανικού ναυτικού, προκειμένου να του στερήσουν τη δυνατότητα που είχε να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ. Παρ’ όλα αυτά δεν είμαστε ακόμη σίγουροι ότι αυτή η δυνατότητα εξαλείφθηκε πλήρως. Εκτός των ναυτικών μονάδων – κυρίως ταχύπλοα σκάφη – το Ιράν μπορεί να ναρκοθετήσει τα στενά ή να προσπαθήσει να απαγορεύσει τη διέλευση εμπορικών πλοίων με πυραυλικές επιθέσεις.
Είναι σίγουρο ότι η Τεχεράνη έχει ακόμα απόθεμα πυραύλων και ρουκετών με τη συνδρομή και της Κίνας. Η τελευταία φρόντισε μέσω διαρροών στον διεθνή Τύπο να κάνει γνωστό ότι βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με το Ιράν για την πώληση υπερσύγχρονων αντιπλοϊκών πυραύλων CM-302, ικανών να πλήξουν και αεροπλανοφόρα. Δεν έχει υπάρξει επιβεβαίωση εάν τελικά ολοκληρώθηκε η προμήθεια.
Καθοριστικό στοιχείο της ιρανικής στρατηγικής αποτελεί η ανάπτυξη υπόγειων εγκαταστάσεων – των λεγόμενων «πόλεων πυραύλων» – που δυσχεραίνουν τον εντοπισμό και την καταστροφή του πυραυλικού οπλοστασίου. Η επιλογή αυτή εντάσσεται στο λεγόμενο Δόγμα της Μωσαϊκής Άμυνας: αποκέντρωση της διοίκησης και ικανότητα των μονάδων να επιχειρούν αυτόνομα, ακόμη και σε περίπτωση απώλειας της κεντρικής ηγεσίας. Το Ιράν γνωρίζει ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τις ΗΠΑ και το Ισραήλ σε συμβατική, μετωπική αναμέτρηση και έχει διαμορφώσει την άμυνά του αναλόγως.
Η επόμενη φάση της σύγκρουσης θα κριθεί τόσο από την εσωτερική συνοχή του ιρανικού καθεστώτος όσο και από την ικανότητά του να διατηρήσει την όποια αποτρεπτική ισχύ του έχει απομείνει.
