Η ιστορία της Rock#2: Τα κινήματα της δεκαετίας του ΄60
γράφει ο Δημήτρης Μπακαλιάνος
Καλησπέρα, καλησπέρα, καλησπέρα…
Αν η δεκαετία του 1950 έμαθε στον κόσμο της μουσικής το rock and roll, η δεκαετία του 1960 μετέτρεψε το όλο θέμα σε πολιτιστικό κίνημα. Κάθε χρόνο που περνούσε, ένας άλλος δίσκος ή καλλιτέχνης ερχόταν με μια νέα αντίληψη για το είδος, κραδαίνοντας νέες τεχνικές παραγωγής και δημιουργώντας νέα είδη που θα άφηναν το στίγμα τους στον κόσμο. Το δεύτερο μέρος της Ιστορίας της Rock είναι αφιερωμένο στα είδη και τους καλλιτέχνες της δεκαετίας του 1960.
Το Folk Rock
Το folk rock είναι ένα μουσικό είδος που εμφανίστηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1960, στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο και συνδυάζει στοιχεία της παραδοσιακής folk (λαϊκής) μουσικής με την ενέργεια και τα όργανα της rock. Από τους πιο σημαντικούς καλλιτέχνες της folk, πριν ακόμη από την περίοδο της αναγέννησής της, τη δεκαετία του 1950, θεωρείται ο Woody Guthrie, στρατευμένος μουσικός με πολλά τραγούδια διαμαρτυρίας στο ρεπερτόριό του. Ο Guthrie επηρρέασε τους πρωτοπόρους της folk rock, τον Bob Dylan και τους Byrds, που συνδύαζαν ακουστικές μελωδίες με ηλεκτρικές κιθάρες και ντραμς. Οι καλλιτέχνες εκείνη την περίοδο, προτιμούσαν να ερμηνεύουν τραγούδια που είχαν κάποιο κοινωνικά προοδευτικό μήνυμα, πράγμα που είχε απήχηση και στο κοινό τους.
Ο Bob Dylan, την περίοδο της ανάπτυξης του κινήματος, ήρθε στο προσκήνιο και έκανε επιτυχίες τραγούδια διαμαρτυρίας, όπως τα Blowin’ in the Wind και Masters of War. Με αυτόν τον τρόπο η folk rock μουσική έγινε γνωστή στο ευρύτερο κοινό. Ο Dylan συνέχισε την ανοδική πορεία του με το σινγκλ Like a Rolling Stone του 1965, να φτάνει στο νούμερο 2 των τσαρτς των Ηνωμένων Πολιτειών, ακολουθώντας το Help! των εξαιρετικά δημοφιλών Beatles.
Οι Byrds, με το τραγούδι του Bob Dylan Mr. Tambourine Man, συνέβαλαν στην ανάπτυξη της folk rock και έδωσαν ώθηση στο είδος του ψυχεδελικού rock, το οποίο αντιπροσώπευαν μεταξύ διαφόρων άλλων ειδών. Καλλιτέχνες της folk rock όπως ο Neil Young, οι Simon & Garfunkel, The Mamas & the Papas, Joni Mitchell και οι The Band, έκαναν το κίνημα πολύ δημοφιλές έως και μετά τα μέσα της δεκαετίας του 1960 στην Αμερική.
Στη Βρετανία, η folk rock γνώρισε την ίδια επιτυχία με την Αμερική. Οι Fairport Convention εφάρμοσαν rock τεχνικές σε παραδοσιακά Βρετανικά τραγούδια και το παράδειγμα τους ακολούθησαν μπάντες όπως οι Steeleye Span.
Από τη folk rock δημιουργήθηκαν νέα είδη. Το Celtic rock, μια μορφή κελτικής fusion που ενσωματώνει κελτική μουσική, όργανα και θέματα σε ένα ροκ μουσικό πλαίσιο. Το Roots Rock, ένα είδος rock μουσικής που αναδύθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1960, ως αντίδραση στον ψυχεδελικό ήχο, επιστρέφοντας στις ρίζες της αμερικανικής μουσικής. Ενσωματώνει στοιχεία από folk, blues, country και gospel, με έμφαση στην απλή ενορχήστρωση, την αφήγηση και την αυθεντικότητα.
Το Garage Rock
Η Βρετανική Εισβολή (British Invasion) όπως είναι γνωστή στον μουσικό τύπο – η εξάπλωση δηλαδή του Βρετανικού rock σε χώρες όπως οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και η Αυστραλία – διέδωσε παγκοσμίως το Βρετανικό rock και επηρρέασε πολλούς μουσικούς στις ΗΠΑ, που προσπάθησαν να φτιάξουν τη δική τους συνοικιακή μπάντα. Οι πρόβες και οι ηχογραφήσεις γίνονταν συνήθως στα γκαράζ των σπιτιών τους, χωρίς τα μέσα που παρείχε κάποια μεγάλη δισκογραφική εταιρία της εποχής. Έτσι γεννήθηκε το Garage rock, ένα ωμό, ενεργητικό στυλ μουσικής που άκμασε στα μέσα της δεκαετίας του 1960, κυρίως σε ΗΠΑ και Καναδά. Αρχικά είχε ονομαστεί punk rock, αλλά αργότερα χρησιμοποιήθηκε ο όρος garage rock για να μη δημιουργείται σύγχυση με το punk rock όπως το έκαναν γνωστό οι Sex Pistols, που έγινε πολύ δημοφιλές κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1970. Χαρακτηρίζεται από απλές δομές, «βρώμικο» ήχο ηλεκτρικής κιθάρας (fuzzbox) και ερασιτεχνική προσέγγιση. Παρόλα αυτά, υπήρχαν αρκετοί, όπως οι The Sonics, The Seeds και The Kingsmen, που ξεχώρισαν μεταξύ 1963 – 1967, την περίοδο που το garage rock γνώρισε τη μεγαλύτερη ακμή του.
Η συλλογή «Nuggets: Original Artyfacts from the First Psychedelic Era, 1965–1968» θεωρείται η πιο εμβληματική καταγραφή του είδους.
Η μουσική Surf
Ο ήχος του Rockabilly επηρέασε πολύ τη Δυτική Ακτή της Αμερικής, ως προς την ανάπτυξη ενός νέου είδους που ήταν κυρίως ορχηστρικό και έγινε γνωστό ως μουσική surf. Πρόκειται για ένα υποείδος της rock ‘n’ roll μουσικής, στενά συνδεδεμένο με την κουλτούρα του σερφ στη Νότια Καλιφόρνια κατά την περίοδο 1958-1964. Ανέμελη, ηλιόλουστη, θυμίζει καλοκαίρι και παραλία με έντονο «υγρό» reverb στις ηλεκτρικές κιθάρες που θυμίζει τον ήχο των κυμάτων. Οι οπαδοί του συγκεκριμένου είδους ήταν συνήθως ανταγωνιστικοί με αυτούς της Rock and Roll μουσικής, αλλά γενικά κατηγοριοποιείται ως ένα παρακλάδι της ευρύτερης Rock and Roll σκηνής. Η surf ήταν πιο γρήγορη και ο ήχος της εμφάνιζε χαρακτηριστικές διαφορές, όπως οι κιθάρες με μεγάλο σήμα αντήχησης (reverb) ή ηχούς για να δοθεί μεγάλη αίσθηση του βάθους στον ήχο.
Ο Dick Dale, πρωτοπόρος της μουσικής surf, αντλούσε έμπνευση από τις μουσικές κλίμακες της Μέσης Ανατολής και πειραματιζόταν με την αντήχηση. Χαρακτηριστικό τραγούδι της μουσικής του είναι το “Misirlou”. Oι BeachBoys άφησαν το στίγμα τους στη surf προσθέτοντας πλούσιες μελωδίες στη φωνή, δημιουργώντας αυτό που έγινε γνωστό ως ο Ήχος της Καλιφόρνια. Το τραγούδι τους“Surfin’ U.S.A.” είναι η απόλυτη εκπροσώπηση του είδους. Άλλα αντιπροσωπευτικά συγκροτήματα είναι οι The Surfaris με το “Wipe Out” και οι The Lively Ones με το “Surf Rider”.
Το Psychedelic Rock
Παράλληλα με το δημοφιλές folk rock και λίγο αργότερα, εμφανίστηκε και το ψυχεδελικό rock το οποίο προσέλκυσε έντονα το ενδιαφέρον, από τα μέσα έως τα τέλη της δεκαετίας του 1960. Χαρακτηρίζεται από σουρεαλιστικούς στίχους, εκτενή σόλο, ήχους από feedback, παραμόρφωση και ανατολίτικες επιρροέςστοχεύοντας στη δημιουργία μιας «ταξιδιωτικής» εμπειρίας. Η ψυχεδέλεια εμφανίστηκε αρχικά στη φολκ σκηνή με τους Holy Modal Rounders που εισήγαγαν τον όρο το 1964. Με μουσικό υπόβαθρο που περιλάμβανε στοιχεία folk αλλά και jug band (μπάντας παραδοσιακών και αυτοσχέδιων οργάνων), οι Grateful Dead μπήκαν στην ίδια γραμμή με τους Merry Pranksters, των οποίων η μουσική δημιουργία τροφοδοτούνταν από τη χρήση LSD.
Ο συναυλιακός χώρος με το όνομα The Fillmore, αποτελούσε σημείο αναφοράς για τα συγκροτήματα του ψυχεδελικού rock στη δεκαετία του 1960, όπως οι Country Joe and the Fish και οι Jefferson Airplane, πρωτοπόροι του ψυχεδελικού rock, κεντρικός πυλώνας της σκηνής του Σαν Φρανσίσκο κατά το δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’60, με το White Rabbit να χαρακτηρίζεται το απόλυτα ψυχεδελικό τραγούδι.
Το 1965, δημιουργήθηκε στο Λος Άντζελες το αμερικανικό συγκρότημα The Doors. Το όνομά τους προέρχεται από το μυθιστόρημα «Οι Πύλες της Ενόρασης» του Aldus Huxley. Με τον ιδιαίτερο ήχο τους και την ποίηση του Jim Morrison θεωρούνται ένα από τα κατεξοχήν συγκροτήματα της ψυχεδελικής μουσικής.
Το 1966, οι Byrds, πρωτοπόροι της folk ψυχεδέλειας, έκαναν επιτυχία το τραγούδι τους Eight Miles High το σινγκλ του οποίου έφτασε στο Νο 14 στο Billboard Hot 100 των ΗΠΑ. Το ίδιο κομμάτι διασκεύασαν και οι Ολλανδοί Golden Earring, το 1970 και έτσι έγιναν γνωστοί στις Ηνωμένες Πολιτείες με το ομώνυμο άλμπουμ τους. Η διασκευή τους στο εν λόγω τραγούδι διαρκούσε 19 λεπτά, ενώ η αυθεντική εκδοχή του ήταν τρεισήμισι λεπτά, στις συναυλίες τους στο Fillmore δε, όπου έπαιζαν τακτικά, διαρκούσε έως και 40 λεπτά με αλλεπάλληλα σόλο και τζαμαρίσματα (προσθήκες αυτοσχεδιασμού).
Στη Βρετανία, οι Pink Floyd, είχαν ξεκινήσει να αναπτύσσουν τις ιδέες τους πάνω στο ψυχεδελικό ροκ από το 1965 στην “underground” σκηνή. To 1966, δημιουργήθηκαν οι Soft Machine και ο Βρετανός Donovan κάνει επιτυχία το ψυχεδελικό, με folk επιρροές τραγούδι του, Sunshine Superman. Τον Αύγουστο του 1966 οι Beatles με το άλμπουμ τους Revolver, χρησιμοποίησαν την ψυχεδέλεια σε τραγούδια τους όπως το Yellow Submarine και το Tomorrow Never Knows. Οι Beach Boys του Brian Wilson, κυκλοφορούν την ίδια χρονιά το Pet Sounds, με έντονα στοιχεία ψυχεδέλειας, γεγονός που αποδίδεται στη χρήση LSD από τον Wilson που ήταν ο κυρίως συνθέτης του άλμπουμ. Την ίδια χρονιά εμφανίζονται οι Βρετανοί Cream, συγκρότημα το οποίο θεωρείται ένα από τα πρώτα “supergroups” στην ιστορία της μουσικής, με τους Ginger Baker, Jack Bruce και Eric Clapton και συνδυάζουν το blues rock με την ψυχεδέλεια.
Το 1967, ο Jimi Hendrix, γίνεται παγκοσμίως γνωστός με την εμφάνιση του στο Monterey Pop Festival στην Καλιφόρνια, αφού την προηγούμενη χρονιά είχε κάνει επιτυχία στο Ηνωμένο Βασίλειο με το σινγκλ του Stone Free. Με την παγκόσμια φήμη του εδραιώνεται σαν ο κιθαρίστας, που πέρα από τις καινοτόμες τεχνικές του, χρησιμοποιεί στοιχεία ψυχεδέλειας τόσο στην εκτέλεση, όσο και στην παραγωγή των τραγουδιών του, γεγονός που αλλάζει και τη φιλοσοφία της παραγωγής δίσκων.
Την ίδια χρονιά, οι Pink Floyd κυκλοφορούν το πρώτο σινγκλ τους με το τραγούδι του Syd Barrett, Arnold Layne και φτάνουν στο #20 στα Βρετανικά τσαρτς για σινγκλς, αν και αργότερα το τραγούδι απαγορεύεται να ακουστεί στο ραδιόφωνο, εξαιτίας του θέματος που πραγματεύονται οι στίχοι του (έναν άντρα που ντύνεται με γυναικεία ρούχα). Το άλμπουμ των Beatles με τίτλο Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band, κυκλοφορεί 4 μήνες μετά, τον Ιούνιο του ίδιου έτους και κάνει μεγάλη αίσθηση στους κύκλους της ροκ μουσικής γενικά. Στο τέλος της χρονιάς, κυκλοφορούν τα άλμπουμ The Piper at the Gates of Dawn των Pink Floyd και τοDisraeliGearsτωνCream.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, το μεσουράνημα του rock σαν κίνημα των νέων έγινε εμφανές σε μεγάλα φεστιβάλ, με πιο γνωστό το Woodstock το 1969, το οποίο ξεκίνησε ως μουσικό και καλλιτεχνικό τριήμερο φεστιβάλ, όπου συγκεντρώθηκαν υπερδιπλάσιοι του προβλεπόμενου θεατές. Εξιδανικευμένο σήμερα, αναφέρεται σαν την κορυφαία συγκέντρωση νέων, οπαδών της rock μουσικής και της υποκουλτούρας των χίπις.
Από την ψυχεδελική rock δημιουργήθηκαν δύο υποείδη, το Acid Folk, που ξεκίνησε τη δεκαετία του 1960 και διατηρεί σε μεγάλο βαθμό την ακουστική ενορχήστρωση της φολκ, αλλά προσθέτει μουσικά στοιχεία κοινά στην ψυχεδέλεια. Και το Raga Rock, που εμφανίστηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1960, συνδυάζοντας τη δυτική ροκ με ινδικά κλασικά στοιχεία (raga). Χαρακτηρίζεται από ήχους σιτάρ, droning (συνεχόμενος χαμηλός τόνος) και επιρροές από τη νότια ασιατική μουσική. Το Raga rock έφερε μια εξωτική, ψυχεδελική αίσθηση στη ροκ σκηνή, επηρεασμένο έντονα από το ενδιαφέρον της εποχής για τον ινδικό πολιτισμό. Η ψυχεδέλεια επηρέασε άμεσα την ανάπτυξη του progressive rock, του hard rock και του heavy metal. Σήμερα, το είδος συνεχίζεται μέσω της neo-psychedelia
Το Progressive Rock
Το progressive rock (γνωστό και ως «προοδευτικό ροκ» στα ελληνικά), εμφανίστηκε λίγο αργότερα από το ψυχεδελικό rock στην Αγγλία. Αποτελεί την πιο καλλιτεχνική, φιλοσοφική, την πιο διανοουμενιστική πλευρά της rock μουσικής. Ονομάστηκε έτσι γιατί παρουσιάζει έντονο το στοιχείο του πειραματισμού, τόσο όσον αφορά στα όργανα που συμμετέχουν στις συνθέσεις, όσο και στη μορφή των τραγουδιών. Οι μπάντες του είδους, πειραματίστηκαν με διάφορα όργανα εκτός του καθιερωμένου σετ κιθάρας – μπάσου – ντραμς και εισήγαγαν νέες μορφές στα τραγούδια, ως προς τα μουσικά μέρη που απάρτιζαν τα κομμάτια. Παρόλο που ρεύμα αυτό απέκτησε εκπροσώπους σε διάφορες χώρες, η επιρροή των αγγλικών συγκροτημάτων παρέμεινε καθοριστική. Συγκροτήματα όπως οι Beatles, οι Pink Floyd, οι Moody Blues και οι Deep Purple πειραματίστηκαν με όργανα όπως έγχορδα ορχήστρας, πνευστά, αλλά και πλήρεις ορχήστρες. Τα rock συγκροτήματα του είδους, ξεπέρασαν κατά πολύ το ως τότε καθιερωμένο τρίλεπτο διάρκειας ενός τραγουδιού και ηχογράφησαν πιο περίπλοκα στη δομή τραγούδια χρησιμοποιώντας ενίοτε συγχορδίες που είχαν τη βάση τους στην jazz και άλλα υποείδη που ξεκίνησαν από αυτήν όπως η fusion. Οι επιρροές των συγκροτημάτων του progressive rock έρχονταν από πολλά είδη, συμπεριλαμβανομένων της κλασσικής, της jazz και της ηλεκτρονικής μουσικής. Τα τραγούδια στο σύνολό τους, είχαν μεγαλύτερη ποικιλία από τα άλλα rock τραγούδια. Κυμαίνονταν από ήρεμα και πλούσια σε μελωδία, έως ατονικά, παράφωνα και περίπλοκα κομμάτια.
Γνωστά συγκροτήματα progressive rock ήταν οι Barclay James Harvest, Camel, Caravan, Van Der Graaf Generator, Pink Floyd, Emerson, Lake & Palmer, Faust, Genesis, Gentle Giant, Gong, Jethro Tull, King Crimson, Magma, The Nice, Pavlov’s Dog, Rush, Eloy, Soft Machine και Yes.
Στα μέσα της δεκαετίας του 1960, το rock από τις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία έγινε αρκετά δημοφιλές στο Γερμανικό κοινό. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, πρωτοποριακοί Γερμανοί μουσικοί, που έπαιζαν έως τότε ένα μείγμα κλασικής και ηλεκτρονικής μουσικής, χρησιμοποίησαν τα ηλεκτρονικά όργανα για να παράγουν ένα μουσικό ύφος που αναμείγνυε ήχους του προοδευτικού rock με ήχους του ψυχεδελικού rock.
Από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, μπάντες του Γερμανικού προοδευτικού rock που αργότερα ονομάστηκε Krautrock, δημιουργούσαν στα κομμάτια τους διάφορα μουσικά μείγματα, μεταξύ άλλων rock με jazz και Ασιατική μουσική. Πρωτοπόροι του είδους, οι Neu! συγκρότημα του οποίου η μουσική ήταν ένα από τα καλύτερα παραδείγματα αυτού που ο βρετανικός μουσικός τύπος της εποχής αποκάλεσε Krautrock και οι Kraftwerk, γνωστοί για την πρωτοποριακή δουλειά τους στον χώρο της ηλεκτρονικής μουσικής που επηρέασε αισθητά την techno μουσική αργότερα.
Οι σχέση του προοδευτικού rock με τις άλλες τέχνες ήταν πολύ στενή, η έμπνευση από τη λογοτεχνία σχεδόν κανόνας, οι στίχοι πιο υπερβατικοί και βαθυστόχαστοι, η εικόνα και ο τρόπος παρουσίασης της μουσικής αυτής ήταν πιο θεατρικός, η δισκογραφία του παρουσίαζε έργα ολοκληρωμένα κατά το πρότυπο, πολλές φορές των μεγάλων κλασικών συνθετών (όροι όπως σουίτα, πρελούδιο, κίνηση χρησιμοποιούνταν συχνά), πολλές φορές οι δίσκοι ήταν θεματικοί(concept) και η τεχνική αρτιότητα των μουσικών ήταν από τις υψηλότερες στο χώρο του rock τόσο σε πρακτικό όσο και σε θεωρητικό επίπεδο. Ο Rick Wakeman παίζει συνθεσάιζερ με το ένα χέρι και προγραμματίζει ένα Minimoog με το άλλο. Oι Jethro Tull χρησιμοποίησαν κανόνα στο κομμάτι “Round” και οι Caravan στο κομμάτι “Asforteri 25”.
Το progressive rock έφερε τα synthesizers στο προσκήνιο, οδήγησε ουσιαστικά τις εξελίξεις στα πληκτροφόρα όργανα και αξιοποίησε γενικότερα τη τεχνολογία του ήχου.
Το Blues Rock
Το Blues Rock είναι μια μίξη rock και blues μουσικής που βασίζεται στις συγχορδίες/κλίμακες και τον οργανικό αυτοσχεδιασμό της blues.
Ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1960, όταν μουσικοί της rock σκηνής, στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες, άρχισαν να ερμηνεύουν αμερικανικά blues τραγούδια.
Συνήθως αναδημιουργούσαν ηλεκτρικά blues τραγούδια του Σικάγο, όπως αυτά των Willie Dixon, Muddy Waters και Jimmy Reed, σε ταχύτερους ρυθμούς και με έναν πιο επιθετικό ήχο, κοινό στη rock.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το στυλ διαδόθηκε από συγκροτήματα όπως οι Rolling Stones, οι Yardbirds και οι Animals, οι οποίοι έβαλαν πολλά μπλουζ τραγούδια στα charts.
Στις ΗΠΑ, οι Lonnie Mack, η Paul Butterfield Blues Band και οι Canned Heat ήταν από τους πρώτους εκπροσώπους.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και στις αρχές του 1970, το blues rock και το hard rock που ακολούθησε, έγιναν ο πυρήνας της μουσικής που παιζόταν στο ραδιόφωνο, με επίκεντρο τα άλμπουμ στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το Hard Rock
Το Hard Rock ή Heavy Rock είναι ένα βαρύτερο υποείδος της rock μουσικής που χαρακτηρίζεται από φωνητικά και ηλεκτρικές κιθάρες που είναι επιθετικά και παραμορφωμένα σε σχέση με την παραδοσιακή rock μουσική.
Ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του 1960 με τα κινήματα garage, psychedelic και blues rock. Μερικές από τις πρώτες hard rock μουσικές δημιουργήθηκαν από τους Kinks, τους Who, τους Vanilla Fudge και τους Jimi Hendrix Experience.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, συγκροτήματα όπως οι Blue Cheer, οι Jeff Beck Group, οι Iron Butterfly, οι Led Zeppelin, οι Ten Years After, ο Johnny Winter, οι Creedence Clearwater Revival, οι Golden Earring, οι Steppenwolf, οι Grand Funk Railroad, οι Free και οι Deep Purple αποτελούν αντιπροσωπευτικά του είδους.
Οι Deep Purple, αγγλικό hard rock συγκρότημα το οποίο δημιουργήθηκε στο Χέρτφορντσαϊρ το 1968, έχουν μπει στο Βιβλίο των Ρεκόρ Γκίνες ως το πιο θορυβώδες συγκρότημα, για τη συναυλία τους στο Rainbow Theatre του Λονδίνου, το 1972 και έχουν πουλήσει πάνω από 100.000.000 δίσκους.
Οι Led Zeppelin, είναι ένα από τα μεγαλύτερα και δημοφιλέστερα συγκροτήματα στην ιστορία της μουσικής. Αναδύθηκαν μέσα από τη βρετανική blues σκηνή και είναι ένα από τα δέκα πρώτα συγκροτήματα σε πωλήσεις, στην ιστορία της παγκόσμιας μουσικής σκηνής.
Οι Deep Purple μαζί με τους Led Zeppelin και τους Black Sabbath αποτελούν την τριάδα των προπατόρων του heavy metal που κυριάρχησε τις δεκαετίες του ΄70 και του ΄80.
Το Heavy Metal
Το heavy metal (αναφέρεται και ως metal), αναπτύχθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και τις αρχές του 1970, με ρίζες στη blues και το ψυχεδελικό rock. Τα μουσικά σχήματα που θεωρούνται ιδρυτές του heavy metal δημιούργησαν ένα βαρύτερο ήχο σε σχέση με το κλασσικό ή σκληρό rock, εστιασμένο στην κιθάρα, το μπάσο και τα ντραμς,έχοντας ως χαρακτηριστικό την σημαντική παραμόρφωση στον ήχο της ηλεκτρικής κιθάραςκαθώς και τα γρήγορα solo. Ο οδηγός κριτικής All music, αναφέρει χαρακτηριστικά πως «από τις μυριάδες μορφές rock and roll, το heavy metal είναι το πιο ακραίο στην ένταση, αρρενωπότητα και θεατρικότητα».
Το 1969, οι Black Sabbath, από το Άστον του Μπέρμιγχαμ, κυκλοφορούν το πρώτο ομώνυμο άλμπουμ τους και ο ήχος τους περιγράφεται από δημοσιογράφους, ως ήχος βαρέων μετάλλων, μία παρομοίωση που είχε χρησιμοποιηθεί και για άλλους καλλιτέχνες της rock παλιότερα, όπως τον Jimmy Hendrix. Πολλά συγκροτήματα χρησιμοποίησαν αυτόν τον ήχο και τον συνδύασαν με άλλους, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν και άλλα υποείδη όπως το glam rock και το thrash metal που γνώρισαν μεγάλη εμπορική επιτυχία.
Στην αρχισυνταξία ο Stanley… Γεια χαρά!
