Το Ταξίδι της Ζωής μας
γράφει η Ελισάβετ Πετρίδου
Τι είναι το πιο σημαντικό σε ένα ταξίδι; Ο προορισμός, η προετοιμασία, η διαδρομή, τα λιμάνια, οι σταθμοί; Πόσες φορές έχει συμβεί να τα έχουμε προγραμματίσει όλα στην εντέλεια και την τελευταία στιγμή κάτι να αλλάξει ή ακόμα και να αναβληθεί ολόκληρο το ταξίδι; Το μόνο σίγουρο σε ένα ταξίδι είναι ότι για να φτάσεις κάπου, από κάπου πρέπει να ξεκινήσεις.
Ας μιλήσουμε για το ταξίδι της ζωής μας. Γιατί αυτό είναι η ζωή. Ένα ταξίδι. Έχετε σκεφτεί ποια είναι η αφετηρία του; Αν Απαντήσατε: «Η γέννησή μας», σκεφτείτε το λίγο περισσότερο. Η δική μου σκέψη είναι ότι το ταξίδι της ζωής μας δεν ξεκινάει από τη γέννηση. Η ζωή ξεκινάει όταν αποφασίσουμε να τη ζήσουμε. Πότε θα συμβεί αυτό; Εξαρτάται από την καθεμία και τον καθένα μας. Πώς θα συμβεί; Όταν αποφασίσουμε να γνωρίσουμε τον πραγματικό εαυτό μας. Όχι αυτόν που διδαχτήκαμε να είμαστε. Όχι αυτόν με τον οποίο συμβιβαστήκαμε να ζούμε. Ούτε αυτόν που θέλουμε να δείχνουμε στους άλλους. Τον αληθινό, τον υπέροχα μοναδικό και αναντικατάστατο εαυτό μας.
Αυτή είναι η αφετηρία του δικού μας ταξιδιού. Μπορεί ο προορισμός ή οι διαδρομές να είναι διαφορετικές, ανάλογα με τις ανάγκες που θέλει να καλύψει ο κάθε άνθρωπος, η αφετηρία όμως, είναι κοινή για όλους. Και δεν είναι άλλη από το να συνειδητοποιήσουμε ποιές/ποιοι είμαστε στην πραγματικότητα.
Η «αυτογνωσία» δεν είναι μια μόδα της εποχής. Μπορεί να ακούγεται όλο και πιο συχνά τα τελευταία χρόνια, δεν είναι όμως τίποτα περισσότερο από το “γνῶθι σαυτόν”, τη φράση που χρησιμοποιούσε συχνά ο Σωκράτης, θέλοντας να τονίσει τη σημασία της, για τη ζωή του κάθε ανθρώπου, κάτι το οποίο για τους αρχαίους προγόνους μας ήταν αυτονόητο. Θεωρητικά, το να γνωρίζουμε ποιές και ποιοι είμαστε φαίνεται φυσικό. Στην πραγματικότητα όμως και ειδικά στην εποχή μας, τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα.
Ζούμε σε μια εποχή που οι ρυθμοί είναι έντονοι, οι υποχρεώσεις αμέτρητες και ο χρόνος περιορισμένος. Μέσα στην πίεση της καθημερινότητας, ανάμεσα σε όλα όσα «πρέπει» να κάνουμε, ξεχνάμε το πιο σημαντικό: «Τι θέλουμε να κάνουμε». Πώς όμως θα κάνουμε αυτό που θέλουμε όταν οι «ρόλοι» που υποδυόμαστε (προσωπικοί, επαγγελματικοί, κοινωνικοί), μας εμποδίζουν να αναγνωρίσουμε αυτό που πραγματικά είμαστε. Εδώ έρχεται η αυτογνωσία: η κατανόηση, η αποδοχή και η εκτίμηση του αληθινού εαυτού μας. Με τα θετικά και τα αρνητικά μας, με τις καλές και τις κακές μας στιγμές, με τις φωτεινές και τις σκοτεινές πτυχές μας. Γιατί αυτό είμαστε και δεν χρειάζεται να απολογηθούμε σε κανέναν.
Ο Carl Jung ο Ελβετός ψυχοθεραπευτής και φιλόσοφος, είπε χαρακτηριστικά: «Η όρασή μας θα είναι καθαρή μόνο όταν κοιτάξουμε μέσα στην καρδιά μας. Όποιος στρέφει το βλέμμα του έξω από τον εαυτό του ονειρεύεται. Όποιος το στρέφει μέσα του, αφυπνίζεται».
Σε έναν κόσμο που συνεχώς μας υποδεικνύει ποιές/οι πρέπει να είμαστε, η γνώση του ποιές/οι είμαστε πραγματικά, είναι αφενός απελευθερωτική και αφετέρου οδηγεί σε αυθεντικές σχέσεις. Όταν κατανοούμε καλύτερα τον εαυτό μας, μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα και τους άλλους. Όταν είμαστε αυθεντικές/οί έλκουμε τους σωστούς ανθρώπους. Είναι πολύ σημαντικό να είμαστε σε θέση να καταλαβαίνουμε πώς οι εσωτερικές μας αποφάσεις διαμορφώνουν τη συμπεριφορά μας και πώς αυτή με τη σειρά της επηρεάζει τη ζωή μας. Να αναγνωρίζουμε τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία μας ώστε να μπορούμε να θέσουμε ρεαλιστικούς στόχους και να χαράξουμε μια πορεία προς την εξέλιξή μας. Να κατανοούμε τα συναισθήματά μας ώστε να μπορούμε να τα διαχειριστούμε καλύτερα. Να αναγνωρίζουμε τα μοτίβα των αντιδράσεών μας και να επιλέγουμε συνειδητά πώς θα ανταποκριθούμε στις προκλήσεις.
Το πιο σημαντικό είναι ότι δεν απαιτούνται ειδικές γνώσεις για να το κάνουμε αυτό. Αρκεί να στρέψουμε για λίγο την προσοχή μέσα μας και να μας παρατηρήσουμε. Να αξιολογήσουμε αντικειμενικά τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις εμπειρίες μας. Να κάνουμε, αυτό που ονομάζουμε, «Ενεργητική Παρατήρηση».
Το μόνο που χρειάζεται είναι ένα Ημερολόγιο Αυτοπαρατήρησης. Είναι σαν να κρατάμε ένα λεπτομερές ημερολόγιο της εσωτερικής μας ζωής. Η διαδικασία είναι απλή: Αφιερώνουμε λίγο χρόνο στο τέλος της ημέρας. Κάνουμε μια ανασκόπηση και εστιάζουμε την προσοχή μας συνειδητά, στα γεγονότα που μας προβλημάτισαν. Καταγράφουμε: Τι συνέβη; (το γεγονός), Τι σκέφτηκα; (οι σκέψεις), Τι ένιωσα; (τα συναισθήματα), Πώς αντέδρασα; (η συμπεριφορά).
Το μυστικό είναι η συνέπεια και η απόλυτη ειλικρίνεια, απέναντι στον εαυτό μας. Αν η αυτοπαρατήρηση γίνει μια καθημερινή συνήθεια, σε λίγο καιρό θα καταλαβαίνουμε πολύ περισσότερα για τα συναισθήματα ή τις συμπεριφορές που θεωρούσαμε τυχαία ή απρόβλεπτα και σιγά-σιγά θα αποκτήσουμε καλύτερο έλεγχο στη ζωή μας.
Να θυμάστε πάντα: Ο κάθε άνθρωπος οφείλει να δημιουργήσει τη ζωή που αισθάνεται ότι του αξίζει!
Φωτογραφία: Ελισάβετ Πετρίδου
Βιβλιοπροτάσεις:
Αυτογνωσία και Νόημα της Ζωής, του Rollo May
Εκείνο που κάνει το βιβλίο ιδιαίτερα ελκυστικό και χρήσιμο είναι ότι ο Αμερικανόςυπαρξιακός ψυχολόγος και συγγραφέας Rollo May, εξηγεί θεμελιώδεις, σύνθετες έννοιες με απλό, ευανάγνωστο, σαφή και συνοπτικό τρόπο. Οι αλήθειες που αποκαλύπτονται σ’ αυτό το βιβλίο είναι πολύτιμες και με το πέρασμα του χρόνου γίνονται πολυτιμότερες. Ένα βιβλίο-σταθμός για μια βαθύτερη κατανόηση του εαυτού μας και των άλλων.
Το Γίγνεσθαι του Προσώπου, του Carl Rogers
Ο διάσημος Αμερικανός καθηγητής, ψυχοθεραπευτής και συγγραφέας, με ένθερμη, ενθουσιώδη, γεμάτη αυτοπεποίθηση κι ενδιαφέρον φωνή, απαντάει στο σπουδαίο ερώτημα, τι σημαίνει να γίνεσαι «πρόσωπο».
Τα Δώρα της Ατέλειας, της Brene Brown
H Brene Brown είναι φημισμένη και παγκόσμια γνωστή, κορυφαία σε θέματα αυθεντικότητας, συγγραφέας, ερευνήτρια και καθηγήτρια. Σε αυτό το βραβευμένο από το Forbes ως ένα από τα πέντε «βιβλία που θα αλλάξουν πραγματικά τον τρόπο που βλέπετε τη ζωή», παροτρύνει να βρούμε το θάρρος να αγκαλιάσουμε όλες τις πτυχές του εαυτού μας, όσο δύσκολο κι αν είναι και να αναλάβουμε την ευθύνη της ζωής μας, αντί να προσπαθούμε διαρκώς να την αποφεύγουμε.
