Είμαστε στον αέρα – 17/3/26 | Ορμούζ & Ευρώπη – Οπαδική βία χωρίς τέλος – Υποκλοπές & δημοκρατία – Μνήμη 1821
Ξεκινήσαμε με την επιμονή Τραμπ να ψάχνει συμπαραστάτες και θυμηθήκαμε τη στάση της Ισπανίας και του Πέδρο Σάντσεθ απέναντι στην αμερικανική απαίτηση για ναυτική εμπλοκή στα Στενά του Ορμούζ. Το ζήτημα, όμως, ξεπερνά την ίδια την Ισπανία. Αυτό που αναδείχθηκε είναι η σύγκρουση δύο διαφορετικών αντιλήψεων εξωτερικής πολιτικής. Από τη μία, η λογική της αυτόματης ευθυγράμμισης με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Από την άλλη, η επιλογή μιας πιο αυτόνομης στάσης, που ζυγίζει το ρίσκο και το εθνικό συμφέρον. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η στάση Σάντσεθ δεν αποδείχθηκε μεμονωμένη. Αντίστοιχες επιφυλάξεις εξέφρασαν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται απρόθυμη να επεκτείνει τη στρατιωτική της εμπλοκή. Αυτό δείχνει ότι στην Ευρώπη διαμορφώνεται μια τάση αυτοσυγκράτησης απέναντι σε έναν πόλεμο με αβέβαιη εξέλιξη και υψηλό ρίσκο. Την ίδια στιγμή, στην Ελλάδα δεν έλειψαν οι γνώριμες φωνές που έσπευσαν αρχικά να στηλιτεύσουν τη στάση Σάντσεθ ως «λανθασμένη» ή «επικίνδυνη». Το ερώτημα, όμως, τίθεται πλέον εκ των πραγμάτων: τώρα που η ίδια γραμμή επιφυλακτικότητας υιοθετείται και από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, πώς τοποθετούνται; Γιατί όταν η πραγματικότητα διευρύνεται πέρα από το αρχικό αφήγημα, η σιωπή συχνά λέει περισσότερα από τις πρώτες βεβαιότητες.
Συνεχίσαμε με τα δυσάρεστα γεγονότα της ημέρας. Η δολοφονία του 20χρονου Κλεομένη, ενός παιδιού που κρατούσε πανό κατά της οπαδικής βίας για τον Άλκη Καμπανό, αποτυπώνει με τον πιο σκληρό τρόπο την αποτυχία της κοινωνίας. Δεν πρόκειται για ένα ακόμη μεμονωμένο περιστατικό. Είναι μια επαναλαμβανόμενη τραγωδία που δείχνει ότι η βία έχει ριζώσει βαθιά. Η οπαδική ταυτότητα γίνεται πρόσχημα για απανθρωποποίηση, και η κοινωνία επιστρέφει κάθε φορά στον ίδιο κύκλο: σοκ, δηλώσεις, σιωπή. Η ουσία είναι ότι χωρίς πραγματική εφαρμογή του νόμου, χωρίς ευθύνη από τους ίδιους τους συλλόγους και χωρίς αλλαγή κουλτούρας, τίποτα δεν αλλάζει. Και κάθε νέο θύμα είναι μια υπενθύμιση ότι το πρόβλημα δεν αντιμετωπίζεται, απλώς αναβάλλεται.
Η συζήτηση σήμερα επανήλθε στο ζήτημα των υποκλοπών, με αφορμή τις δηλώσεις του Άδωνι Γεωργιάδη ότι πρόκειται για «αδιάφορο θέμα». Η τοποθέτηση αυτή δεν είναι απλώς προκλητική. Αναδεικνύει μια βαθύτερη μετατόπιση: την προσπάθεια κανονικοποίησης της παρακολούθησης. Σε μια δημοκρατία, η εξουσία οφείλει να λογοδοτεί και να προστατεύει τα δικαιώματα των πολιτών. Όταν όμως το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι η ιδιωτικότητα είναι δευτερεύον ζήτημα και ότι ο πολίτης πρέπει να προσαρμοστεί, τότε η ίδια η έννοια της δημοκρατίας τίθεται υπό αμφισβήτηση. Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο αν έγιναν υποκλοπές, αλλά αν η κοινωνία θα δεχθεί να ζει με αυτές ως κάτι «φυσιολογικό».
Η εκπομπή ολοκληρώθηκε με μια ιστορική αναφορά στη 17η Μαρτίου 1821, όταν στην Αρεόπολη οι Μανιάτες ύψωσαν το λάβαρο της Επανάστασης με τα συνθήματα «Νίκη ή Θάνατος» και «Ταν ή επί τας». Η στιγμή αυτή δεν αποτελεί απλώς ένα ιστορικό γεγονός, αλλά μια υπενθύμιση ότι οι μεγάλες αλλαγές απαιτούν πίστη, αποφασιστικότητα και θυσία. Σε μια εποχή όπου κυριαρχεί η αμφιβολία και η κόπωση, η ιστορική μνήμη λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι τίποτα ουσιαστικό δεν κατακτάται χωρίς αγώνα.
Ακούστε και δείτε ολόκληρη τη σημερινή εκπομπή στο παρακάτω βίντεο :
