Τραμπ: Ανατροπή σε 24 ώρες για το πυρηνικό deal με τη Σαουδική Αραβία
γράφει ο Δημήτρης Γκουλιώνης
Σε λιγότερο από 24 ώρες ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανέτρεψε de facto τη συμφωνία που αφορούσε την ανάπτυξη πολιτικού πυρηνικού προγράμματος από τη Σαουδική Αραβία με αμερικανική συνδρομή.
Το πρωί της Πέμπτης, ο Αμερικανός πρόεδρος, με ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα, έκανε γνωστό ότι η συμφωνία θα επικυρωθεί υπό τον όρο ότι η Σαουδική Αραβία θα προσχωρήσει στις Συμφωνίες του Αβραάμ, αναγνωρίζοντας ουσιαστικά το Ισραήλ. Πρόκειται στην ουσία για μια προσπάθεια επανεκκίνησης των Συμφωνιών του Αβραάμ, οι οποίες είχαν παγώσει μετά την επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ τον Οκτώβριο του 2023.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η υπόθεση έχει τα χαρακτηριστικά ενός διπλωματικού «θρίλερ». Το απόγευμα της Τετάρτης, αξιωματούχοι είχαν συγκεντρωθεί στο υπουργείο Ενέργειας στην Ουάσιγκτον για την υπογραφή μιας συμφωνίας πυρηνικής συνεργασίας ΗΠΑ-Σαουδικής Αραβίας που προετοιμαζόταν επί δύο και πλέον δεκαετίες. Ωστόσο, σχεδόν αμέσως μετά την ανακοίνωσή της, η συμφωνία φάνηκε να κλονίζεται, καθώς το επόμενο πρωί ο Τραμπ έθεσε τον νέο όρο στο Truth Social και παράλληλα διευκρίνισε ότι η συμφωνία δεν θα επιτρέπει εμπλουτισμό ουρανίου. Ο Λευκός Οίκος έσπευσε να παρουσιάσει την εξέλιξη ως συνέχεια και όχι ανατροπή, με την εκπρόσωπό του να κάνει λόγο για «πλήρη ευθυγράμμιση» της ενεργειακής ομάδας του προέδρου.
Το ερώτημα είναι αν πρόκειται πράγματι για «στροφή» ή για μια, έστω πρόχειρα διατυπωμένη, αναδιατύπωση μιας θέσης που ο Τραμπ ήθελε εξαρχής: να χρησιμοποιήσει την πυρηνική συνεργασία ως μοχλό πίεσης για την αναγνώριση του Ισραήλ από το Ριάντ. Αν κριθεί από τη χρονική ακολουθία, όμως, η εικόνα που προκύπτει είναι σύγχυσης παρά στρατηγικού σχεδιασμού. Η βιαστική ανακοίνωση φέρεται να προκάλεσε αιφνιδιασμό ακόμη και εντός της ίδιας της κυβέρνησης, όπως σημειώνουν ρεπορτάζ στον αμερικανικό τύπο για «διπλωματικό χάος» στον Λευκό Οίκο.
Ανεξαρτήτως ερμηνείας, η εξέλιξη δείχνει πόσο εύθραυστη παραμένει η ισορροπία γύρω από ένα ζήτημα με τεράστιο γεωπολιτικό βάρος: μια συμφωνία που θα έφερνε τη Σαουδική Αραβία πιο κοντά σε «πυρηνική ικανότητα κατωφλίου» συνδέεται πλέον άμεσα με το πιο ευαίσθητο ζήτημα της περιοχής, την αναγνώριση του Ισραήλ.
