Είμαστε στον αέρα – 27/5/26 | Άγιος Ιωάννης Ρώσος – Ακρίβεια/Εκλογές – Τουρκική προκληση – Ιράν
Η εορτή του Οσίου Ιωάννου του Ρώσσου δεν είναι απλώς ένα θρησκευτικό τελετουργικό για την Εύβοια. Είναι η ημέρα που το νησί αναπνέει πνευματικά το προσφυγικό του παρελθόν — γιατί ο βίος του Αγίου και η περιπέτεια του ιερού του λειψάνου ως την Εύβοια είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με τη μνήμη των αλησμόνητων πατρίδων. Ο Ιωάννης ο Ρώσσος γεννήθηκε στη Μικρά Ρωσία στα τέλη του 17ου αιώνα, αιχμαλωτίστηκε από Τούρκους κατά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο και κατέληξε δούλος στην Καππαδοκία. Αντί να αρνηθεί την πίστη του για να κερδίσει την ελευθερία του, έζησε σε ταπείνωση και σιωπηλή υπηρεσία — και η ζωή του έγινε ίδια ομολογία. Το ιερό του λάφυρο ήρθε με τους πρόσφυγες του 1922 στη Νέα Προκόπι, φέρνοντας μαζί του τη μνήμη μιας πατρίδας που χάθηκε αλλά δεν ξεχάστηκε. Πολλά και σπουδαία διδάγματα προκύπτουν από τη ζωή του — και ίσως το πιο επίκαιρο να είναι αυτό: ότι η αξιοπρέπεια δεν εξαρτάται από τις συνθήκες αλλά από την επιλογή.
Από εκεί στρεφόμαστε στην οικονομική επικαιρότητα — και σε μια σύγκριση που είναι αποκαλυπτική. Η Ισπανία του Σάντσεθ κατάφερε να συνδυάσει αύξηση μισθών με μείωση πληθωρισμού — όχι τυχαία, αλλά επειδή η αύξηση μισθών συνδέθηκε με παραγωγικότητα και όχι αποκομμένα από την οικονομική πραγματικότητα. Το αποτέλεσμα αποδεικνύει ότι η φτηνή εργασία δεν είναι λύση — είναι «συγκρητικό κόλπο» βραχυπρόθεσμα που αφήνει την οικονομία εγκλωβισμένη. Η Ελλάδα παραμένει σε αυτό ακριβώς το μοντέλο: φτηνή εργασία ως παραγωγικό πλεονέκτημα, χωρίς ουσιαστικά κίνητρα για αναβάθμιση παραγωγικότητας και μισθών.
Παράλληλα, στο χθεσινό Υπουργικό Συμβούλιο ο Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε για «πολιτική βαβέλ» απέναντι στα νέα κόμματα που αναδύονται. Πίσω από τις κλειστές πόρτες, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Ράδιο Αλιβέρι, η συζήτηση ήταν αποκαλυπτική. Το Μαξίμου αντιμετωπίζει το κόμμα Καρυστιανού με τη μεγαλύτερη ανησυχία — το χαρακτηρίζει «ήρεμη αποδόμηση» του κυβερνώντος κόμματος, καθώς κινείται σε χώρο που αποσπά ψηφοφόρους από τη ΝΔ. Το κόμμα Σαμαρά θεωρείται μικρότερη εκλογική αλλά μεγαλύτερη συμβολική ζημιά — η ίδρυσή του από πρώην πρωθυπουργό της ΝΔ έχει έντονο επικοινωνιακό αντίκτυπο. Ο Τσίπρας, αντίθετα, αντιμετωπίζεται με λιγότερη αγωνία — θεωρείται «φόβητρο» που συσπειρώνει τους ψηφοφόρους της ΝΔ παρά πραγματική απειλή. Το σύνθημα «εμείς είμαστε η σταθερότητα» παραμένει ο πυρήνας — αλλά η αυτοδυναμία δεν θεωρείται πλέον δεδομένη, και στο εσωτερικό της κυβέρνησης συζητείται το ενδεχόμενο δύο διαδοχικών εκλογών.
Στο τρίτο θέμα, η κριτική που είχαμε κάνει στη Διακήρυξη Αθηνών με τους Τούρκους επιβεβαιώνεται με τον πιο εμφατικό τρόπο. Τα δύο βασικά επιχειρήματα εκείνων που υπερθεμάτιζαν για τα «ήρεμα νερά» κατέρρευσαν ταυτόχρονα. Ο υπουργός Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτης έμαθε για τον νόμο περί «Γαλάζιας Πατρίδας» από τα δημοσιογραφικά τηλεγραφήματα — δεν υπήρξε ούτε δίαυλος επικοινωνίας, ούτε η εκ της Διακήρυξης προβλεπόμενη παύση μονομερών ενεργειών. Η Τουρκία κινείται αναθεωρητικά, εντάσσει με νόμο τον σωβινισμό στα σχολικά βιβλία, και η ελληνική διπλωματία φαίνεται να έχει επενδύσει σε μια «ομαλοποίηση» που δεν υπήρξε ποτέ ουσιαστική. Σε αυτό το κλίμα αποκτά ιδιαίτερο βάρος η σφοδρή επίθεση του Κώστα Καραμανλή στην κυβέρνηση — τόσο για το «εξωφρενικό» δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας και το κυβερνητικό αφήγημα, όσο και για τις υποκλοπές και τη «χειραγώγηση της Δικαιοσύνης» στο εσωτερικό.
Κλείνουμε με το Ιράν — και με μια διπλωματική κινητικότητα που τα τελευταία 48ωρα προσέλαβε νέα διάσταση. Ο Τραμπ δήλωσε δημόσια ότι μια συμφωνία με το Ιράν θα μπορούσε να συνδεθεί με ευρύτερη επέκταση των Συμφωνιών του Αβραάμ — φτάνοντας στο σημείο να αναφέρει ότι ακόμη και το ίδιο το Ιράν θα μπορούσε θεωρητικά να συμμετάσχει. Πρόκειται περισσότερο για πολιτικό όραμα παρά για ώριμο διπλωματικό σχέδιο. Στην ουσία, οι διαπραγματεύσεις κινούνται γύρω από μια ενδιάμεση φόρμουλα: άνοιγμα του Ορμούζ, μερική άρση κυρώσεων, αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων και κάποια μορφή περιορισμού εμπλουτισμού ουρανίου — με τα δύσκολα να μετατίθενται σε δεύτερη φάση.
Το κεντρικό στρατηγικό δίλημμα της Τεχεράνης είναι εδώ: το πυρηνικό πρόγραμμα δεν είναι για τους Ιρανούς ενεργειακό έργο αλλά μηχανισμός αποτροπής. Το Ιράκ του Σαντάμ και η Λιβύη του Καντάφι εγκατέλειψαν τις δυνατότητες στρατηγικής αποτροπής — και αργότερα βρέθηκαν αντιμέτωπα με ξένη στρατιωτική επέμβαση. Αυτό είναι ιστορικό μάθημα στην ιρανική στρατηγική σκέψη. Πώς λοιπόν θα αισθανθούν ασφαλείς χωρίς το πυρηνικό τους χαρτί; Θεσμικές εγγυήσεις από μια αμερικανική κυβέρνηση που αλλάζει; Οικονομική αλληλεξάρτηση μέσω επανένταξης στις αγορές; Διατήρηση άλλων μορφών αποτροπής — βαλλιστικά, δίκτυα περιφερειακής επιρροής; Η πιο ρεαλιστική κατάληξη δεν είναι ούτε πλήρης ένταξη στις Συμφωνίες Αβραάμ ούτε ολοκληρωτική εγκατάλειψη του πυρηνικού προγράμματος. Είναι ένα μοντέλο «πάγωμα αντί κυρώσεων» — που επιτρέπει στον Τραμπ να παρουσιάσει διπλωματική επιτυχία και στην Τεχεράνη να ισχυριστεί ότι δεν παραιτήθηκε οριστικά από τις στρατηγικές της δυνατότητες. Το αν αυτή η ισορροπία θα αντέξει μετά από χρόνια αμοιβαίας δυσπιστίας παραμένει το μεγάλο ανοιχτό ερώτημα.
Δείτε και ακούστε την εκπομπή εδώ :
