Αλιβέρι: Το τροχαίο, τα τραπεζοκαθίσματα στο πεζοδρόμιο και το έγγραφο που ζητά απαντήσεις

γράφει ο Κωνσταντίνος Καραγιάννης

Το τροχαίο που σημειώθηκε την περασμένη Πέμπτη 21 Μαΐου το πρωί στο κέντρο του Αλιβερίου άνοιξε αναπόφευκτα τη συζήτηση για τις συνθήκες του ατυχήματος. Ένα αυτοκίνητο ενεπλάκη σε σύγκρουση με περισσότερα του ενός οχήματα, στο δρόμο και το πεζοδρόμιο και παρέσυρε ανθρώπους, προκαλώντας μεγάλη αναστάτωση στην πόλη. Η δημόσια συζήτηση επικεντρώθηκε κυρίως στον οδηγό, στην ηλικία του και στο πώς έχασε τον έλεγχο του οχήματος. Αυτά είναι προφανώς στοιχεία του ρεπορτάζ. Δεν είναι όμως τα μόνα που πρέπει να απασχολήσουν μια πόλη μετά από ένα τέτοιο περιστατικό.

Όταν μιλούμε για τροχαίο και μάλιστα πάνω στο πεζοδρόμιο, το ερώτημα δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στα τελευταία δευτερόλεπτα πριν από τη σύγκρουση. Οφείλει να επεκτείνεται και στο κατά πόσο οι κοινόχρηστοι χώροι είναι ελεύθεροι, αν χρησιμοποιούνται νόμιμα και αν οι αρμόδιες αρχές ενεργούν όταν ενημερώνονται επισήμως για παραβάσεις.

Επίσημο έγγραφο της Περιφέρειας από τον Δεκέμβριο του 2024 κατέγραφε ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων σε κοινόχρηστο δημοτικό χώρο χωρίς παραχώρηση και είχε κοινοποιηθεί στον Δήμο Κύμης-Αλιβερίου. Μετά το πρόσφατο τροχαίο στο κέντρο του Αλιβερίου, επανέρχεται το ζήτημα της πρόληψης, της νομιμότητας και της ευθύνης των αρμόδιων αρχών.

Στο πλαίσιο της έρευνας λοιπόν εντοπίστηκε επίσημο έγγραφο της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας της Περιφερειακής Ενότητας Εύβοιας, με ημερομηνία 6 Δεκεμβρίου 2024 και αριθμό πρωτοκόλλου 264549. Το έγγραφο αφορά επιχείρηση υγειονομικού ενδιαφέροντος στο Αλιβέρι και είχε κοινοποιηθεί στον Δήμο Κύμης-Αλιβερίου. Σύμφωνα με το έγγραφο αυτό, είχε προηγηθεί υγειονομικός έλεγχος στις 21 Νοεμβρίου 2024, ύστερα από καταγγελία πολίτη. Κατά τον έλεγχο, όπως αναφέρεται, διαπιστώθηκαν ελλείψεις και μη συμμορφώσεις ως προς την τήρηση της ισχύουσας νομοθεσίας. Μεταξύ αυτών καταγράφεται ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων σε κοινόχρηστο δημοτικό χώρο χωρίς παραχώρηση.

Η Περιφέρεια ζητούσε από την επιχείρηση, μέσα σε προθεσμία είκοσι ημερών από τη λήψη του εγγράφου, να προχωρήσει στη συμπλήρωση των ελλείψεων και στην άρση των μη συμμορφώσεων. Το ίδιο έγγραφο κοινοποιήθηκε στον Δήμο Κύμης-Αλιβερίου για την εφαρμογή των σχετικών διατάξεων, καθώς το ζήτημα αφορούσε κοινόχρηστο δημοτικό χώρο.

Πρόκειται, επομένως, για επίσημο έλεγχο, επίσημη διαπίστωση και επίσημη κοινοποίηση προς τον Δήμο. Δεν πρόκειται για ανεπιβεβαίωτη καταγγελία ή απλή αναφορά πολιτών, αλλά για έγγραφο δημόσιας αρχής που καταγράφει συγκεκριμένο ζήτημα νομιμότητας σε κοινόχρηστο χώρο.

Το τροχαίο της Πέμπτης δεν έγινε στο σημείο που αφορά το έγγραφο της Περιφέρειας. Αυτό πρέπει να είναι απολύτως σαφές. Ωστόσο, το περιστατικό έδειξε με τον πιο άμεσο τρόπο τι μπορεί να συμβεί όταν ένα αυτοκίνητο ανεβαίνει σε πεζοδρόμιο. Υπό αυτό το πρίσμα, αποκτά ιδιαίτερη σημασία το γεγονός ότι σε άλλο σημείο του Αλιβερίου η Περιφέρεια είχε ήδη διαπιστώσει ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων σε κοινόχρηστο δημοτικό χώρο χωρίς παραχώρηση. Στην περίπτωση αυτή δεν μιλάμε απλώς για πεζούς που διέρχονται από ένα πεζοδρόμιο. Μιλάμε για καθήμενους πελάτες, σε τραπεζοκαθίσματα, σε χώρο που σύμφωνα με το έγγραφο δεν είχε νόμιμα παραχωρηθεί για αυτή τη χρήση.

Αν ένα αντίστοιχο τροχαίο συνέβαινε σ’ αυτό το συγκεκριμένο σημείο λοιπόν, η συζήτηση σήμερα δεν θα αφορούσε μόνο το πώς έχασε τον έλεγχο ένας οδηγός. Θα ήταν καίριο το ερώτημα γιατί υπήρχαν άνθρωποι καθισμένοι σε τραπεζοκαθίσματα πάνω σε κοινόχρηστο δημοτικό χώρο χωρίς παραχώρηση, ενώ υπήρχε ήδη έγγραφο της Περιφέρειας και κοινοποίηση στον Δήμο.

Στο τροχαίο της Πέμπτης δεν υπήρξαν – ευτυχώς – σοβαροί τραυματισμοί. Αυτό όμως δεν μπορεί να αποτελεί επαρκή απάντηση στο ζήτημα της πρόληψης. Η ασφάλεια στον δημόσιο χώρο δεν μπορεί να εξαρτάται από την τύχη ούτε να αντιμετωπίζεται εκ των υστέρων, όταν έχει ήδη υπάρξει επίσημη διαπίστωση από αρμόδια υπηρεσία.

Η προθεσμία των είκοσι ημερών που έθεσε η Περιφέρεια έχει παρέλθει εδώ και καιρό. Για να ακριβολογούμε σήμερα είμαστε είκοσι ημέρες και δεκαεπτά μήνες μετά. Το ερώτημα πλέον είναι συγκεκριμένο: τι έκανε ο Δήμος Κύμης-Αλιβερίου μετά την κοινοποίηση του εγγράφου; Έγινε αυτοψία από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου; Ζητήθηκε η απομάκρυνση των τραπεζοκαθισμάτων από τον κοινόχρηστο χώρο, εφόσον δεν υπήρχε παραχώρηση; Επιβλήθηκε πρόστιμο ή άλλη διοικητική κύρωση; Για το χώρο ο ίδιος ο Δήμος έχει ή όχι άποψη για την επικινδυνότητα ως προς την κυκλοφορία πεζών και οχημάτων; Ενημερώθηκε η Περιφέρεια για τις ενέργειες του Δήμου; Πραγματοποιήθηκε επανέλεγχος για να διαπιστωθεί αν υπήρξε συμμόρφωση;

Αν έγιναν ενέργειες, πρέπει να παρουσιαστούν δημόσια. Αν δεν έγιναν, το θέμα δεν είναι απλώς διοικητικό. Είναι ζήτημα ευθύνης απέναντι στους πολίτες και στη χρήση του δημόσιου χώρου.

Το αντικείμενο του ρεπορτάζ λοιπόν δεν είναι γενικά και αόριστα τα πεζοδρόμια. Είναι η ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων σε κοινόχρηστο χώρο χωρίς παραχώρηση, όπως καταγράφεται σε επίσημο έγγραφο δημόσιας αρχής. Είναι το γεγονός ότι άνθρωποι μπορεί να κάθονται σε χώρο εστίασης ο οποίος, σύμφωνα με τη διαπίστωση της αρμόδιας υπηρεσίας, δεν είχε νόμιμα παραχωρηθεί για αυτή τη χρήση. Είναι, επίσης, η υποχρέωση του Δήμου να ενεργεί όταν ενημερώνεται επισήμως για τέτοιες περιπτώσεις.

Το πρόσφατο τροχαίο στο Αλιβέρι αποτελεί την αφορμή για να τεθεί ξανά το ζήτημα της πρόληψης. Η πρόληψη δεν έχουμε περιθώριο να αρχίζει μετά από δυσάρεστα γεγονότα. Αρχίζει όταν υπάρχουν έγγραφα, διαπιστώσεις, προθεσμίες και υποχρέωση ενεργειών. Ο Δήμος Κύμης-Αλιβερίου οφείλει να απαντήσει αν παρέλαβε το έγγραφο, ποιες ενέργειες έκανε εντός της προθεσμίας των είκοσι ημερών και αν διαπιστώθηκε συμμόρφωση. Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας οφείλει επίσης να απαντήσει αν ενημερώθηκε για ενέργειες του Δήμου, αν υπήρξε επανέλεγχος και αν κινήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες.

Όταν μια δημόσια αρχή διαπιστώνει ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων σε κοινόχρηστο δημοτικό χώρο χωρίς παραχώρηση και ενημερώνει τον Δήμο, δεν μπορεί μήνες μετά να παραμένει ασαφές ποιες ενέργειες έγιναν. Η σιωπή δεν μπορεί να είναι απάντηση. Και η προστασία των πολιτών δεν μπορεί να στηρίζεται επ’ ουδενί στην τύχη.