Είμαστε στον αέρα – 3/6/26 | Κώδικας Αυτοδιοίκησης – Γεωργιάδης – Σβέρνιτσα – Ιράν/Ισραήλ
Ξεκινήσαμε από τον νέο Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων — 761 άρθρα που ενσωματώνουν και εκσυγχρονίζουν σχεδόν 2.000 διάσπαρτες διατάξεις. Το μεγαλύτερο νομοθετικό εγχείρημα για την αυτοδιοίκηση μετά τον Καλλικράτη, με διαβούλευση που έκλεισε στις 4 Ιουνίου και κατάθεση στη Βουλή αναμενόμενη εντός Ιουνίου. Και το κεντρικό ερώτημα που θέτουμε είναι απλό: η αυτοδιοίκηση που προκύπτει από αυτόν τον Κώδικα θα είναι λειτουργική — ή θα παραμείνει αμορτισέρ;
Το εγχείρημα έχει αδιαμφισβήτητη αξία ως κωδικοποιητικό έργο. Η ενσωμάτωση του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Χάρτας Τοπικής Αυτονομίας — εκκρεμότητα δεκαετιών — η ηλεκτρονική ψηφοφορία, το αποθεματικό για φυσικές καταστροφές, το δημοτικό δημοψήφισμα δεν είναι ασήμαντες λεπτομέρειες. Αλλά το βαθύτερο πρόβλημα δεν βρίσκεται στις καινοτομίες. Βρίσκεται σε αυτά που δεν άλλαξαν.
Το πρώτο και πιο θεμελιώδες είναι το χρήμα. Νέες αρμοδιότητες μεταφέρονται στους δήμους — πυροπροστασία, διαχείριση κρίσεων, αστυνόμευση δημόσιου χώρου — χωρίς αντίστοιχη χρηματοδότηση. Ο μνημονιακός κόφτης όχι μόνο δεν καταργείται, αλλά αφαιρούνται και επιπλέον πόροι. Η αύξηση των ΚΑΠ που παρουσιάζεται ως επίτευγμα δεν αντισταθμίζει αυτή τη δομική αδυναμία. Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Χάρης Δούκας το είπε χωρίς περιστροφές: ο Κώδικας καταργεί «τα τελευταία ψήγματα αυτοτέλειας», καταστρατηγώντας το Άρθρο 102 του Συντάγματος που κατοχυρώνει τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των ΟΤΑ.
Το δεύτερο είναι η δομή εποπτείας. Η αποκεντρωμένη διοίκηση παραμένει ως μηχανισμός ελέγχου. Σε συνδυασμό με την απουσία σύμφωνης γνώμης της ΚΕΔΕ σε κρίσιμα ζητήματα, διαμορφώνεται ένα σύστημα όπου οι αυτοδιοικητικές αποφάσεις φιλτράρονται διπλά από κεντρικές δομές. Το Δημοτικό Συμβούλιο Αθηναίων ψήφισε ψήφισμα ζητώντας απόσυρση επίμαχων άρθρων και κατάργηση του μνημονιακού κόφτη.
Το τρίτο είναι το εκλογικό σύστημα. Η κατάργηση του δεύτερου γύρου παρουσιάστηκε ως εκσυγχρονισμός. Η συμπληρωματική ψήφος με κατώτατο όριο 42% αφήνει όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο εκλογής δημάρχου χωρίς πρώτη πλειοψηφία — μεταφέρει τη «ψυχρή» λογική των κεντρικών εκλογών στην τοπική διακυβέρνηση, όπου η σχέση εκπροσώπου και εκπροσωπούμενου έχει διαφορετική πυκνότητα και βάρος.
Ο πιο ειλικρινής τρόπος να το πει κανείς : ο Κώδικας κωδικοποιεί μια ιστορική επιλογή. Η αυτοδιοίκηση να παρέχει υπηρεσίες που ο κεντρικός μηχανισμός δεν θέλει να αναλάβει πολιτικά — αλλά να μην έχει τη δύναμη να αντισταθεί όταν αυτές ακυρώνονται από τη λιτότητα ή από υπουργικές εντολές. Αυτό δεν είναι αποτυχία του Κώδικα. Είναι η λειτουργία για την οποία σχεδιάστηκε.
Από τον Κώδικα στη δήλωση του Άδωνη Γεωργιάδη — που αξίζει ξεχωριστή ανάλυση. Είπε δημόσια, ήρεμα, σχεδόν διδακτικά, ότι τα χρέη των κομμάτων εξουσίας δεν πρόκειται να πληρωθούν ποτέ. Και συνέχισε. Δεν είναι ψέμα που αποκαλύφθηκε. Δεν είναι σκάνδαλο που έσπασε. Είναι η αλήθεια ειπωμένη με τον τρόπο που λες τον καιρό. Και αυτό είναι χειρότερο από οποιοδήποτε ψέμα — γιατί το σύστημα δεν κρύβεται πια. Εξηγεί τον εαυτό του. Και συνεχίζει.
Ο Γεωργιάδης δεν είναι ανεξάρτητη οντότητα. Είναι σύμπτωμα. Και τα συμπτώματα δεν σώζουν — ούτε αυτό που νομίζουν ότι υπηρετούν. Το πρόβλημα δεν είναι αυτός που μιλά. Το πρόβλημα είναι ότι έχουμε συνηθίσει να μετράμε την αγανάκτησή μας σε υποδιαιρέσεις ατομισμού — και ποτέ σε μονάδες αξιοπρέπειας. Κάποια στιγμή το σύστημα θα χρειαστεί να σωθεί και από αυτούς που τώρα το σώζουν. Και θα στείλει τον επόμενο «αντισυστημικό» που θα απορροφήσει την οργή και θα την επιστρέψει άπραγη.
Στο τρίτο θέμα, η Σβέρνιτσα — μια τοποθεσία που μέχρι πρόσφατα ελάχιστοι γνώριζαν — βρίσκεται στο επίκεντρο μιας υπόθεσης που συμπλέκει επενδυτικά συμφέροντα δισεκατομμυρίων, περιβαλλοντική καταστροφή, κρατική βία και τα δικαιώματα των Ελλήνων ομογενών. Ο Τζάρεντ Κούσνερ — γαμπρός Τραμπ και ειδικός απεσταλμένος για την ειρήνη — σχεδιάζει μέσω της Affinity Partners τη μετατροπή της περιοχής σε πολυτελές τουριστικό θέρετρο 10.000 δωματίων, σε εκτάσεις που γειτνιάζουν με προστατευόμενο υγροβιότοπο. Η αλβανική κυβέρνηση κατηγορείται ότι άλλαξε φωτογραφικά τον νόμο για τις προστατευόμενες περιοχές, αρνείται να δημοσιοποιήσει μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων και οικοδομικές άδειες.
Στις 30 Μαΐου 2026, κατά τη διάρκεια ειρηνικής διαμαρτυρίας, άνδρες με πολιτικά ρούχα επιτέθηκαν στους διαδηλωτές — ένας Έλληνας ομογενής τραυματίστηκε στην καρωτίδα και έχασε τις αισθήσεις του. Ο Ράμα δήλωσε ότι άκουσε «για πρώτη φορά» ότι υπάρχουν Έλληνες ομογενείς στην περιοχή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπενθύμισε ότι η ελευθερία ειρηνικής συνάθροισης συνδέεται άμεσα με την ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας. Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών προχώρησε σε παραστάσεις. Αλλά το βαθύτερο ζήτημα παραμένει: η πολιτική του Ράμα έναντι των Βορειοηπειρωτών — αλλαγές διοικητικών ορίων για αραίωση του ελληνικού πληθυσμού, εμπόδια στη συμμετοχή σε εκλογές, κλίμα εκφοβισμού — δεν είναι νέα. Και η κριτική στις ελληνικές κυβερνήσεις που «από το ασφαλές» αντιμετώπιζαν διαχρονικά τις παραβιάσεις είναι δίκαιη και από αριστερά και από δεξιά.
Κλείνουμε με το μέτωπο ΗΠΑ-Ιράν — με τη βοήθεια του Δημήτρη Γκουλιώνη από τη στήλη των «Συμφοιτητών». Τα πολεμικά γεγονότα στον Λίβανο, τα Στενά του Ορμούζ και η διπλωματία που αποτυγχάνει να βρει εδαφικό έρεισμα. Ο Νετανιάχου γύρω από τον οποίο σφίγγει ο κλοιός — εσωτερικά και διεθνώς. Το Ισραήλ που αναζητά στρατηγική ανεξαρτησία στα όπλα, αλλά το εβραϊκό λόμπι — που αποτελεί ουσιαστικά μέρος της αμερικανικής βιομηχανίας — δεν επιθυμεί να κοπεί ο ομφάλιος λώρος με τις αμερικανικές αμυντικές εταιρείες. Και ο Τραμπ που, με σκληρή γλώσσα, έχει πλέον καταστήσει σαφές στον Νετανιάχου ότι οι επερχόμενες ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου δεν αφήνουν περιθώρια άνεσης. Η εικόνα που προκύπτει είναι μια στρατηγική σχέση που δοκιμάζεται — όχι γιατί χαλάει, αλλά γιατί οι εσωτερικές ανάγκες του κάθε παίκτη αρχίζουν να αποκλίνουν.
Δείτε και ακούστε την εκπομπή εδώ :
