Είμαστε στον Αέρα – 29/12/2025 | Φλώρινα, αγρότες, Ουκρανία
Η σημερινή επικαιρότητα και ειδικά το γεγονός της διακοπής της συναυλίας της μπάντας Banda En Topica έπειτα από την παρέμβαση του δημάρχου στη Φλώρινα αγγίζει έναν πραγματικό πυρήνα αντίφασης που συχνά περνά απαρατήρητος, όχι γιατί δεν είναι ορατός, αλλά γιατί ενοχλεί το ίδιο το αφήγημα όσων τον υπηρετούν. Η στάση απέναντι στο Ισραήλ και τη Eurovision δεν είναι απλώς πολιτική διαφωνία· είναι η απόπειρα να φορτωθεί σε έναν πολιτιστικό θεσμό ένα συλλογικό πολιτικό «αμάρτημα», με όρους συλλογικής ευθύνης. Εκεί η τιμωρία θεωρείται θεμιτή, η απομόνωση ηθικά ανώτερη και η τέχνη υποχρεωμένη να λειτουργεί ως προέκταση της πολιτικής γραμμής. Το ίδιο σκεπτικό εμφανίστηκε και στις κινητοποιήσεις στα λιμάνια το καλοκαίρι, όπου το Crown Irish μετατράπηκε σε σύμβολο και όχι σε πλοίο, άρα σε νόμιμο στόχο «ακύρωσης», ανεξάρτητα από το ποιοι εργάζονταν ή ταξίδευαν σε αυτό.
Όταν όμως η ένταση μεταφέρεται στο εσωτερικό, τα κριτήρια αλλάζουν απότομα. Στην περίπτωση της Φλώρινας και της συναυλίας των Banda en topica, η ευθύνη εξατομικεύεται ακαριαία και ο δήμαρχος μετατρέπεται σε αποδιοπομπαίο τράγο. Εκεί δεν χωρούν «δομικές αιτίες», ούτε «συμβολικές αναγνώσεις», ούτε η άνεση της γενίκευσης. Ξαφνικά απαιτείται θεσμική ευαισθησία, δημοκρατική νομιμότητα και προστασία της πολιτιστικής έκφρασης από τον αυταρχισμό. Είναι σαν να ισχύει ένας άγραφος κανόνας όπου η συλλογική ευθύνη επιτρέπεται μόνο όταν ο «ένοχος» βρίσκεται εκτός του ιδεολογικού χώρου, ενώ εντός αυτού η ευθύνη γίνεται αυστηρά προσωπική και ποινικοποιημένη.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι υπάρχουν πολιτικές τοποθετήσεις ή αντιδράσεις· αυτές είναι αναπόφευκτες και συχνά υγιείς. Το πρόβλημα είναι η επιλεκτική ηθική, όπου τα ίδια εργαλεία κρίνονται άλλοτε προοδευτικά και άλλοτε αυταρχικά, ανάλογα με το ποιος τα χρησιμοποιεί και εναντίον ποιου. Όταν η τέχνη αντιμετωπίζεται πότε ως αυτόνομη σφαίρα και πότε ως πολιτικό όπλο, χωρίς σταθερά κριτήρια, τότε δεν μιλάμε για ευαισθησία ή αρχές, αλλά για καθαρή ιδεολογική σκοπιμότητα. Και αυτό, όσο κι αν ντύνεται με ηθικό λόγο, δύσκολα κρύβεται από όποιον παρατηρεί λίγο πιο προσεκτικά.
Δες και άκου ξανά ολόκληρη τη σημερινή εκπομπή στον σύνδεσμο που ακολουθεί.
