Είμαστε στον αέρα – 23/7/26 | Δικηγόρος/δολοφονία – ΜΑΤΙ 8 χρόνια – Χάσμα Νοσηρότητας – Κωνσταντινίδης
Η άγρια δολοφονία του δικηγόρου Σταύρου Γεωργίου — και η σύλληψη ενός σεσημασμένου δράστη που ομολόγησε — ανοίγει πολλαπλά ερωτήματα που ξεφεύγουν από το απλό ποινικό γεγονός. Η κοινή γνώμη ασχολείται με το οικογενειακό και προσωπικό περιβάλλον του θύματος, αλλά εκεί ακριβώς χρειάζεται προσοχή: η συζήτηση γύρω από το ποιος ήταν ο δικηγόρος και τι επιθυμίες είχε κινδυνεύει να αντικαταστήσει τα ουσιαστικά ερωτήματα που θέτει η υπόθεση.
Πριν διολισθήσουμε από τη φυσική δολοφονία και στη δολοφονία χαρακτήρα που συμβαίνει κατά κόρον στο διαδίκτυο πρέπει να εξεταστεί και μια σημαντική παράμετρος. Το παρασκήνιο που αφορά τις υποθέσεις ασύλου και το ποιες υποθέσεις χειριζόταν το θύμα. Υποθέσεις που ενδεχομένως να βρίσκονται στο επίκεντρο συγκρουόμενων συμφερόντων — δικτύων, κυκλωμάτων, αρχών. Πέρα από τα προφανή ( σεξουαλικό έγκλημα ) η ποινική έρευνα οφείλει να κοιτάξει και προς εκεί. Η ειδοποιός διαφορά ανάμεσα σε ένα εγκληματικό γεγονός και μια υπόθεση με πολιτικές διαστάσεις δεν είναι πάντα ορατή από την πρώτη στιγμή.
Ένα θέμα που αφορά όλους μας αλλά σπάνια τίθεται με αυτή την ξεκάθαρη μορφή : Δύο νέες μελέτες στο The Lancet Public Health, αξιοποιώντας στοιχεία του Global Burden of Disease Study 2023 για 204 χώρες, διαπιστώνουν ένα φαινόμενο που αναδεικνύει βαθύτερη αντίφαση: παρότι το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται, αυξάνονται ακόμη περισσότερο τα χρόνια που οι άνθρωποι ζουν με ασθένειες ή λειτουργικούς περιορισμούς. Στην Ελλάδα το «χάσμα νοσηρότητας» — η διαφορά ανάμεσα στο συνολικό προσδόκιμο ζωής και στα χρόνια υγιούς ζωής — ανέρχεται πλέον στα 11,9 χρόνια, έναντι περίπου 10 ετών το 1990. Ζούμε περισσότερο. Αλλά ζούμε καλύτερα;
Η αύξηση αποδίδεται κυρίως στις χρόνιες παθήσεις: μυοσκελετικά, ψυχικές διαταραχές, παθήσεις αισθητηρίων οργάνων. Δεν είναι παθήσεις που σκοτώνουν άμεσα. Είναι παθήσεις που φθείρουν — που μετατρέπουν τα τελευταία χρόνια της ζωής από χρόνια ζωής σε χρόνια επιβίωσης. Αυτό θέτει ένα ερώτημα που το σύστημα υγείας σπάνια απαντά ευθέως: αν ο στόχος είναι η μακροζωία, γιατί δεν επενδύουμε αντίστοιχα στην πρόληψη των παθήσεων που κάνουν τη μακροζωία βάσανο αντί για δώρο;
Σήμερα, 23 Ιουλίου 2026, συμπληρώνονται οκτώ χρόνια από την καταστροφική πυρκαγιά στο Μάτι — 104 νεκροί σε λίγες ώρες. Η επέτειος δεν χρειάζεται συναισθηματική υπερφόρτιση. Χρειάζεται ψύχραιμη αποτίμηση: τι άλλαξε και τι παραμένει ίδιο.
Αυτό που άλλαξε είναι μετρήσιμο. Η ενεργοποίηση του 112 και η συστηματική χρήση του διαμόρφωσαν διαφορετική κουλτούρα — η προληπτική απομάκρυνση αποφασίζεται ευκολότερα, η προειδοποίηση φτάνει σε χιλιάδες κινητά ταυτόχρονα. Αυτή είναι ουσιαστική πρόοδος που συνδέεται άμεσα με το Μάτι.
Αυτό που δεν άλλαξε είναι εξίσου σαφές. Το 112 είναι μέσο ειδοποίησης, όχι σχέδιο εκκένωσης. Ένα μήνυμα δεν ανοίγει κλειστούς δρόμους, δεν μεταφέρει ηλικιωμένους και ανθρώπους με αναπηρία και δεν λύνει το πρόβλημα περιοχών με μία μόνο έξοδο. Η έγκαιρη ειδοποίηση έχει αποτέλεσμα μόνο όταν συνοδεύεται από χαρτογραφημένες διαδρομές, τοπικά σχέδια, ασκήσεις και δυνάμεις που γνωρίζουν πού πρέπει να κατευθύνουν τον πληθυσμό.
Η δικαστική διαδρομή έκλεισε — αλλά δεν έκλεισε χωρίς να αφήσει δύσκολα ερωτήματα. Η πρωτόδικη απόφαση του 2024 με έξι ενόχους και ποινές που μπορούσαν να μετατραπούν σε χρήμα προκάλεσε οργή. Στο Εφετείο οι ένοχοι αυξήθηκαν σε δέκα, τέσσερις πρώην υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι οδηγήθηκαν στη φυλακή και οι καταδίκες έγιναν αμετάκλητες το 2026. Παρά την αυστηρότερη τελική κρίση όμως, η υπόθεση δικάστηκε μέσα στα όρια αδικημάτων από αμέλεια. Το ποινικό δικαστήριο μπορεί να κρίνει συγκεκριμένους κατηγορούμενους — δυσκολεύεται να αποτυπώσει πλήρως την ευθύνη ενός μηχανισμού που επί δεκαετίες ανεχόταν άναρχη δόμηση, αποκλεισμένες προσβάσεις στη θάλασσα, ασαφείς αρμοδιότητες και ανεπαρκή σχέδια απομάκρυνσης.
Οκτώ χρόνια μετά, η Ελλάδα προειδοποιεί νωρίτερα και εκκενώνει συχνότερα. Η επόμενη δοκιμασία είναι πιο απαιτητική: να μη θεωρηθεί ότι η αποστολή ενός μηνύματος εξαντλεί την κρατική ευθύνη. Η επέτειος δεν χρειάζεται άλλες γενικές διαβεβαιώσεις ότι «δεν θα ξανασυμβεί». Χρειάζεται δημόσια στοιχεία για χρόνους προειδοποίησης, διαθέσιμες οδούς διαφυγής, ασκήσεις δήμων και εφαρμογή πορισμάτων.
Όπως κάθε Πέμπτη κλείνουμε με τη βιβλιοπρόταση, αυτή τη φορά από την εκπομπή «Συμφοιτητές» : «Ψηφίδες Διεθνούς Οικονομίας, Γεωπολιτικής και Γεωστρατηγικής» του Γιώργου Κ. Κωνσταντινίδη, εκδόσεις Λειμών, στη σειρά υπό τη διεύθυνση του καθηγητή Ι. Θ. Μάζη. Ο τίτλος εξηγεί τη λογική: αυτοτελείς αναλύσεις για την ελληνική και τουρκική οικονομία, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, την Ανατολική Μεσόγειο, τη ναυτιλία και τον τουρισμό, που μπαίνοντας η μία δίπλα στην άλλη συνθέτουν μια συνολική εικόνα. Ο συγγραφέας, οικονομολόγος με ειδίκευση στη διεθνή οικονομία, διαβάζει τη γεωπολιτική μέσα από την οικονομία και την ενέργεια — εκεί όπου οι διεθνείς συσχετισμοί συναντούν το εμπόριο, τις επενδύσεις και, τελικά, το κόστος της καθημερινότητας.
Ακούστε τον συγγραφέα Γιώργο Κωνσταντινίδη εδώ :
Δείτε και ακούστε όλη την εκπομπή εδώ :
