Είμαστε στον αέρα – 26/1/26 | Ευθύνη – Όρια – Κουλτούρα εξουσίας – Δημοσιογραφία
Νέα εβδομάδα και ξεκινήσαμε από τη Γλυφάδα και το γιατί οι πλημμύρες εκεί δεν χωράνε σε μία εύκολη αφήγηση του τύπου «δεν φταίει κανείς» ή «φταίει ένας δήμος». Αυτό που περιγράψαμε είναι ένας συνδυασμός ακραίας έντασης φαινομένων και μιας παλιάς, δομικής ευαλωτότητας που έχει χτιστεί πάνω σε δεκαετίες αστικής επέκτασης, κάλυψης ρεμάτων και υποδομών ομβρίων που δεν αντέχουν τον όγκο όταν το νερό κατεβαίνει ορμητικά από τον Υμηττό μαζί με φερτά υλικά. Η πολιτική διάσταση μπήκε ακριβώς στο σημείο που όλοι συνήθως αποφεύγουν: άλλο η διαχείριση του επείγοντος και άλλο η ευθύνη της πρόληψης, που απαιτεί συνεργασία επιπέδων διακυβέρνησης, έργα που δεν φαίνονται μέχρι να λείψουν, και μια ειλικρινή παραδοχή ότι η «ποιότητα ζωής» μιας περιοχής δεν ακυρώνει τον κίνδυνο όταν το φυσικό ανάγλυφο και οι ανθρώπινες παρεμβάσεις έχουν κάνει το ρίσκο μόνιμο. Το κλειδί που κρατήσαμε ήταν ότι η κοινωνική απογοήτευση δεν αφορά μόνο το ποιος φταίει, αλλά το γιατί το σύστημα τείνει να μοιράζει τις ευθύνες έτσι ώστε, στο τέλος, να μην τις αναλαμβάνει κανείς με τρόπο που να αλλάζει την πραγματικότητα.
Στη συνέχεια περάσαμε στο θέμα της υπουργού Όλγας Κεφαλογιάννη και το διαβάσαμε ως μάθημα πολιτικής νομιμοποίησης, όχι ως κουτσομπολιό οικογενειακού δικαίου. Όπως το θέσαμε, το ζήτημα δεν είναι αν αποδείχθηκε με την τροπολογία για την επιμέλεια των τέκνων κάτι παράνομο με στενή νομική έννοια, αλλά αν δημιουργείται η εικόνα σύγκρουσης ρόλων, όταν ένας νομοθέτης υπερψηφίζει μια ρύθμιση γενικής ισχύος και στη συνέχεια κάνει άμεση προσωπική χρήση σε εκκρεμή υπόθεση, την ώρα που ο αντίδικος καταγγέλλει «φωτογραφική» αξιοποίηση. Εκεί η εκπομπή στάθηκε στη διαφορά ανάμεσα στο «επιτρέπεται» και στο «είναι θεσμικά συνετό», γιατί η πολιτική ηθική απαιτεί να αποφεύγεται ακόμη και η υποψία ότι η ισχύς γέρνει την πλάστιγγα. Και πάνω σε αυτό, άνοιξε η γέφυρα προς την τοπική μας πραγματικότητα: όταν άνθρωποι που αμείβονται από δημόσιο χρήμα γίνονται μηχανισμός ύβρεων, ειρωνείας, SLAPP συμπεριφορών και δολοφονίας χαρακτήρων, δεν είναι «τυχαία περιστατικά», είναι κουλτούρα εξουσίας που δείχνει πώς αντιλαμβάνεται η διοίκηση τη λογοδοσία και πώς αντιμετωπίζει την αντίθετη άποψη.
Για το επόμενο θέμα αφορμή υπήρξε ένα άρθρο της Κατερίνας Παναγοπούλου στα ΝΕΑ με το οποίο σήμερα θέσαμε το πιο άβολο ερώτημα για τον ρόλο της δημοσιογραφίας: πότε ελέγχει την εξουσία και πότε γίνεται η ίδια υπερασπιστής του συστήματος που υποτίθεται ότι επιτηρεί. Η κριτική που αναπτύχθηκε δεν ήταν «διαφωνώ άρα επιτίθεμαι», αλλά ότι το κείμενο χρησιμοποιεί ρητορικά τεχνάσματα που μοιάζουν με ουδετερότητα ενώ στην πράξη επιδιώκουν την απαξίωση, μπερδεύει ανόμοια φαινόμενα επιστρατεύοντας το τραύμα του 2015 ως σκιάχτρο, και μετατοπίζει ηθικά το βάρος από τις θεσμικές ευθύνες προς το θύμα, όταν υπονοεί ότι το τραύμα γίνεται «πολιτικό κεφάλαιο» χωρίς να τεκμηριώνει πρόθεση. Η εκπομπή κράτησε ότι όταν η δημοσιογραφία επιλέγει να ενοχοποιεί τη δυσπιστία αντί να εξηγεί τα αίτιά της, τότε δεν κάνει ανάλυση αλλά πειθαρχία κοινού, κι αυτό τελικά ενισχύει ακριβώς εκείνα τα «αντισυστημικά» ρεύματα που υποτίθεται ότι φοβάται.
Κλείσαμε με τον Δήμο Κύμης–Αλιβερίου και το γεγονός ότι ολοκληρώθηκε η διαβούλευση για το Επιχειρησιακό Σχέδιο, με συμπεράσματα που, από όσα ακούστηκαν από ακροατές και από τη συστηματική συζήτηση της προηγούμενης εβδομάδας, συγκλίνουν σε μια βασική απαίτηση: να πάψει το κείμενο να είναι περιγραφική αποτύπωση και να γίνει λειτουργικό πρόγραμμα δράσης. Αυτό σημαίνει επικαιροποιημένα δεδομένα, καθαρή και διαφανής μεθοδολογία ιεράρχησης, λιγότερους και πιο συγκεκριμένους στόχους, δείκτες παρακολούθησης, χρονοδιαγράμματα, και κυρίως διαδικασίες δημόσιας λογοδοσίας που να κάνουν τη διαβούλευση κάτι περισσότερο από τυπική σφραγίδα. Το μήνυμα της εκπομπής ήταν ότι η εμπιστοσύνη στην τοπική διακυβέρνηση δεν χτίζεται με ωραίες διατυπώσεις, αλλά με δεσμεύσεις που μπορείς να τις μετρήσεις και να τις ελέγξεις.
Ακούστε και δείτε ολόκληρη τη σημερινή εκπομπή στο παρακάτω βίντεο :
