Είμαστε στον αέρα – 23/12/25 | Θρίαμβος δίχως έργο – A.I. Ενέργεια & Δημοκρατία – Κάλαντα Γυμνασίου
Στη σημερινή εκπομπή στραφήκαμε στις ετυμολογίες σημαντικών λέξεων όπως «απόκτημα», «εξαγγελία», «έργο» για να μας βοηθήσουν να καταλάβουμε τι είναι υπαρκτό και τι όχι, τη στιγμή που τα επικοινωνιακά τεχνάσματα θολώνουν την εικόνα της γλώσσας της αλήθειας. Η ανακοίνωση για το Κλειστό Γυμναστήριο Κύμης περιέχει αναμφίβολα θετικά στοιχεία και αξίζει να αναγνωριστεί η προσπάθεια και η ανάγκη αποκατάστασης της ζημιάς.
Αν, λοιπόν, κάποιος διαβάσει μόνο τις αναρτήσεις των στελεχών της δημοτικής αρχής, μένει με την αίσθηση ότι το Κλειστό της Κύμης «κλείδωσε», ότι «ήρθαν τα χρήματα» και ότι το έργο είναι πια δεδομένο. Το επικοινωνιακό αφήγημα είναι σαφές: «ο Δήμος μιλάει με έργα», «η Κύμη αποκτά κλειστό», «3.600.000 ευρώ για το κλειστό». Και για να “δέσει” το μήνυμα, επιστρατεύεται και η ψηφιακή απεικόνιση ενός σύγχρονου γηπέδου, σαν να πρόκειται για κάτι που ήδη χτίζεται ή που απλώς περιμένει κορδέλα και εγκαίνια.
Μόνο που το επίσημο έγγραφο, αυτό ακριβώς πάνω στο οποίο «πατάει» ο πανηγυρισμός, λέει κάτι πολύ πιο συγκεκριμένο και πολύ λιγότερο θριαμβευτικό. Ο τίτλος του δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών: πρόκειται για «Ανακοίνωση πρόθεσης χρηματοδότησης για την υποβολή πρότασης» στο ΤΠΑ του Υπουργείου Εσωτερικών. Δηλαδή μιλάμε για πρόσκληση διαδικασίας, όχι για απόφαση ένταξης έργου, ούτε για οριστική έγκριση χρηματοδότησης.
Το ίδιο το κείμενο του εγγράφου αποτυπώνει με χειρουργική σαφήνεια ότι βρισκόμαστε στο στάδιο «υποβάλλουμε αίτηση». Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι το οικονομικό σκέλος, εκεί όπου καταρρέει οριστικά η εντύπωση ότι «έπεσαν τα λεφτά». Και αυτό δεν είναι μια αθώα τεχνική αστοχία. Γιατί, όταν παρουσιάζεται ως «νέο κλειστό» κάτι που ακόμη διεκδικείται μέσω πρότασης, τότε αυτό που καλλιεργείται είναι προσδοκία χωρίς εγγύηση.
Άλλο «έχω μελέτες και καταθέτω πρόταση» και άλλο «η πόλη αποκτά κλειστό» σαν να πρόκειται για τελειωμένη υπόθεση. Αν θέλουν πραγματικά να «μιλούν με έργα», υπάρχει ένας απλός και καθαρός κανόνας: έργο είναι αυτό που έχει ενταχθεί, έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση, έχει δημοπρατηθεί, έχει σύμβαση και έχει ξεκινήσει να υλοποιείται. Μέχρι τότε, η έντιμη διατύπωση είναι «υποβάλλουμε πρόταση» και «διεκδικούμε χρηματοδότηση». Όλα τα υπόλοιπα είναι επικοινωνία. Και όταν η επικοινωνία ντύνεται σαν βεβαιότητα και σερβίρεται σαν επίτευγμα, τότε δεν χρειάζεται να “υποθέσει” κανείς τίποτα: το ίδιο το επίσημο έγγραφο είναι αρκετό για να δείξει πόσο πρόωρος και πόσο παραπλανητικός είναι ο θρίαμβος.
Τεχνητή Νοημοσύνη και ενεργειακό αποτύπωμα: Έρευνες δείχνουν πως μια εγκατάσταση data center μπορεί να καταναλώνει καθημερινά νερό αντίστοιχο με αυτό που χρειάζονται μερικές χιλιάδες νοικοκυριά, με στόχο τη ψύξη του, μέσω της εξάτμισης. Αυτό σημαίνει καθαρή απώλεια γλυκού νερού, ιδιαίτερα κρίσιμο σε περιοχές με ξηρασία. Μάλιστα, ακόμη κι αν ένα data center φαίνεται να χρησιμοποιεί σχετικά λίγο νερό επιτόπου, το πραγματικό του υδατικό αποτύπωμα μπορεί να είναι πολλαπλάσιο, απλώς μετατοπισμένο στον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, το λεγόμενο «έμμεσο νερό». Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι μελέτες δείχνουν ότι η συνολική κατανάλωση νερού που συνδέεται με την ΑΙ φτάνει τα δεκάδες έως εκατοντάδες δισεκατομμύρια λίτρα τον χρόνο.
Όμως, το περιβαλλοντικό αποτύπωμα δεν σταματά στο νερό. Η υψηλή κατανάλωση ενέργειας μεταφράζεται και σε εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Ένα data center, λοιπόν, δεν επιβαρύνει «αφηρημένα» τον πλανήτη. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι άυλη. Κάθε ερώτηση, κάθε εικόνα, κάθε μοντέλο που «εκπαιδεύεται» στηρίζεται σε πραγματικούς πόρους: ρεύμα, νερό και γη. Και όσο πιο γρήγορα ενσωματώνεται η ΑΙ στην καθημερινότητα, τόσο πιο επιτακτικό γίνεται να κατανοήσουμε ότι πίσω από το «έξυπνο» και το «αόρατο» υπάρχει ένα πολύ χειροπιαστό περιβαλλοντικό κόστος.
Επόμενο ένα εξαιρετικά σημαντικό ζήτημα που μας αφορά όλους. Η αλλαγή της δημοκρατίας. Τα τελευταία χρόνια κάτι βαθύ αλλάζει στον τρόπο που λειτουργούν οι δημοκρατίες, χωρίς αυτό να γίνεται πάντα εύκολα αντιληπτό. Η εξουσία δεν βρίσκεται πια μόνο στα κοινοβούλια, στις κυβερνήσεις ή στους θεσμούς που γνωρίζαμε. Οι τεχνολογικοί κολοσσοί έχουν αναπτύξει τέτοια δύναμη που μπορούν να υπερβούν ακόμα και τα παραδοσιακά κράτη σε όρους επιρροής, οικονομικής ισχύος και ελέγχου του πολιτικού διαλόγου.
Το ερώτημα αν η δημοκρατία κινδυνεύει παραμένει καίριο. Η δημοκρατία δεν χάνεται απότομα· φθείρεται αργά, όταν παραιτούμαστε από τον έλεγχο της πληροφορίας και τον παραδίδουμε χωρίς ερωτήσεις. Το αν αυτό θα συνεχιστεί ή αν θα υπάρξει αντίδραση, παραμένει ανοιχτό και καθοριστικό ερώτημα για το μέλλον.
Η εκπομπή έκλεισε με έναν διαφορετικό τρόπο, αφού τα παιδιά του Γυμνασίου Αλιβερίου ήρθαν στο στούντιο με μουσικούς και τραγούδησαν παραδοσιακά κάλαντα από όλη τη χώρα. Σε κλίμα κατάνυξης, ενίσχυσαν το πνεύμα των γιορτών και τίμησαν την παράδοση, συνθέτοντας μια μοναδική εμπειρία για το Ράδιο Αλιβέρι 1, που είναι πάντα ανοιχτό στους κατοίκους της πόλης αυτής και όχι μόνο. Ευχαριστούμε τόσο τα παιδιά όσο και τους καθηγητές τους για την όμορφη αυτή πρωτοβουλία.
Ακούστε και δείτε ολόκληρη τη σημερινή εκπομπή στο παρακάτω βίντεο :
