Ανοικτή επιστολή Ζελένσκι σε Πούτιν για διαπραγμάτευση

 Σιγοντάρει ο Τραμπ, η Ευρώπη ελπίζει

γράφει ο Δημήτρης Γκουλιώνης

Σημαντική εξέλιξη στο μέτωπο του ρωσοουκρανικού πολέμου αποτελεί η ανοικτή επιστολή του Βολοντίμιρ Ζελένσκι προς τον Βλάντιμιρ Πούτιν και προτείνει την απευθείας συνάντηση των δύο ηγετών σε ουδέτερο έδαφος. Αξίζει να αναφέρουμε ότι στο μεγαλύτερο της μέρος η επιστολή υιοθετεί σκληρή ρητορική. Παρουσιάζει την Ρωσία να εξαντλείται σταδιακά οικονομικά, στρατιωτικά και αναπόφευκτα πολιτικά. 

Ο Ουκρανός πρόεδρος υποστηρίζει ότι ο πόλεμος έχει μεταφερθεί στο εσωτερικό της Ρωσίας ύστερα και από τις επιθέσεις με ντρόουνς χίλια χιλιόμετα μέσα στη ρωσική ενδοχώρα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνειται στις ρωσικές απώλειες, οι οποίες σύμφωνα με όσα καταγράφονται στην επιστολή, ξεπερνούν τις 30.000 κάθε μήνα, αναγκάζοντας την Μόσχα να εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από την Κίνα και την Βόρεια Κόρεα, εξέλιξη που έχει επιδεινώσει την στρατηγική θέση της Ρωσίας. 

Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έσπευσε να χαρακτηρίσει ως «υπέροχο» το ενδεχόμενο μιας συνάντησης μεταξύ των δύο ηγετών, καλώντας τις δύο πλεύρες να προχωρήσουν στους αναγκαίους συμβιβασμούς χωρίς να γίνει ποιο συγκεκριμένος. Η στάση αυτή υποδεικνύει ότι η Ουάσιγκτον επιθυμεί  να έχει ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας με το Κίεβο και τη Μόσχα, χωρίς όμως να δεσμεύεται σε συγκεκριμένες προτάσεις. Στην επιστολή άλλωστε, ο Ζελένσκι προτείνει οι Ηνωμένες Πολιτείες να είναι ο εγγυητής της κατάπαυσης του πυρός καθόλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.

Ο ποιο σημαντικός όρος όμως που βάζει η ουκρανική πλευρά είναι να αναγνωριστεί  από τη Ρωσία η σημερινή γραμμή του μετώπου, η οποία θα αποτελέσει το σημείο έναρξης των διαπραγματεύσεων. Εδώ προφανέστατα το Κίεβο θεωρεί ότι οι όποιες διαπραγματεύσεις γίνουν, οφείλουν να λάβουν υπόψη τα δεδομένα όπως αυτά έχουν διαμορφωθεί επί του πεδίου. Δηλαδή η Ρωσία να πάψει να ζητά την παράδοση ολόκληρου του Ντονμπάς, που καθόλη τη διάρκεια του πολέμου οι ρωσικές δυνάμεις αδυνατούν να το καταλάβουν εξ ολοκλήρου.

Από την πλευρά του ο Πούτιν δήλωσε ότι είναι έτοιμος να καταλήξει σε συμφωνία αλλά με τους απαραίτητους συμβιβασμούς. Ο ρώσος πρόεδρος επανέλαβε για ακόμη μία φορά ότι δεν αναγνωρίζει τον Ζελενσκι λόγω της αναβολής των εκλογών στην Ουκρανία εξαιτίας του στρατιωτικού νόμου.

Και η Ευρώπη που βρίσκεται θα αναρωτηθεί κανείς. Οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι το τελευταίο διάστημα οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δουλεύουν πάνω σε σενάρια αποκλιμακώσης και σταδιακής επαναφοράς διαύλων επικοινωνίας με τη Μόσχα. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Κομισιόν αποφάσισε την άρση του πλαφόν στο ρωσικό αργό πετρέλαιο, ενώ η Ουγγαρία -μετά και την εκλογική ήττα του φιλορώσου Ορμπάν- αποκατέστησε τις διπλωματικές της σχέσεις με την Ουκρανία. Συμβολικής σημασίας είναι η ανακοίνωση ότι η ΕΕ ξεκίνησε την διαδικασία της επιλογής ειδικού απεσταλμένου και μεταξύ άλλων προτάθηκαν οι πρώην  Καγελάριοι Μέρκελ και Σρέντερ.

Το ερώτημα όμως παραμένει. Θα είναι αυτή η ανοιχτή επιστολή η αρχή του τέλους του πολέμου  ή αποτελεί έναν ακόμα τακτικισμό στο πλαίσιο της φθοράς των εμπολέμων με αδιέξοδες διαπραγματεύσεις. Σίγουρα, αφήνει  μια χαραμάδα αισιοδοξίας η στάση της Ρωσίας για διάλογο, με τις ΗΠΑ να ενθαρρύνουν την συνάντηση των δύο ηγετών και φυσικά την ασθμαίνουσα Ευρώπη να αναζητεί να βρει ένα ρόλο στην εξελισσόμενη διαπραγμάτευση. 

Όποια και εάν είναι τελικά η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα, αναμφισβήτητα θετικό είναι ότι επανήλθε στο επίκεντρο της διεθνούς διπλωματίας η συζήτηση για ειρήνη.