Είμαστε στον αέρα – 29/1/26 | Επισφάλεια ως κανονικότητα – Δίκαιο ως στοίχημα
Η αθλητική επιτυχία της πρόκρισης του Ολυμπιακού και οι συγκινητικές εικόνες του φίλαθλου κόσμου να συμπαραστέκεται στο πένθος της οικογένειας του ΠΑΟΚ μας υπενθυμίζουν ότι μας ενώνουν περισσότερα απ’ όσα μας χωρίζουν. Από την τραγωδία στη Ρουμανία και στα νέα στοιχεία για τα αίτια της αλλά και στο χάσμα ανάμεσα στην τεκμηριωμένη ανάλυση των ειδικών και στις πρόχειρες βεβαιότητες του διαδικτύου, περάσαμε εκ νέου και στην ανάλυση της ΒΙΟΛΑΝΤΑ όχι ως ένα ακόμη «εργατικό δυστύχημα», αλλά ως ένα πολιτικό και κοινωνικό σύμβολο που συμπυκνώνει όλες τις αντιφάσεις της εποχής μας. Ο θάνατος εργαζόμενων γυναικών στη νυχτερινή βάρδια ανέδειξε με ωμό τρόπο πώς τέμνονται το φύλο, η τάξη, η μητρότητα και η εργασία μέσα σε ένα σύστημα που έχει αποδεχτεί την επισφάλεια ως κανονικότητα. Η γυναίκα παρουσιάζεται ως απελευθερωμένη, αλλά στην πράξη φορτώνεται ταυτόχρονα την παραγωγή και τη φροντίδα, χωρίς ουσιαστική κοινωνική στήριξη. Η μητρότητα δεν εξαφανίστηκε, απλώς έγινε επικίνδυνη, γιατί η κοινωνία αρνήθηκε να αναλάβει συλλογική ευθύνη. Η εικόνα της νυχτερινής εργασίας, της μάνας που δουλεύει στο σκοτάδι για να υπάρχει φως στο σπίτι, λειτουργεί ως σκληρό κάτοπτρο μιας κοινωνίας που θέλει παιδιά, αλλά δεν φροντίζει τις συνθήκες ζωής όσων τα μεγαλώνουν. Το δημογραφικό, έτσι όπως τέθηκε, δεν είναι ζήτημα βιολογίας ή ηθικών εκκλήσεων, αλλά ζήτημα υποδομών ζωής και ασφάλειας. Καμία κοινωνία δεν μπορεί να μιλά σοβαρά για μέλλον, όταν αποδέχεται να χάνει μητέρες ως «παράπλευρη απώλεια».
Σε διεθνές επίπεδο, η εκπομπή αποτύπωσε μια ραγδαία και σαφή μετατόπιση στρατηγικής. Ο κόσμος δεν κινείται προς ένα νέο ρεαλισμό αλλά με όπλο τη ρήξη προς έναν ωμό πραγματισμό. Η τακτική Ντόναλντ Τραμπ ή, ευρύτερα, η ενίσχυση ενός συναλλακτικού αμερικανικού δόγματος επαναφέρει τη λογική της χρησιμότητας πάνω από τις αρχές. Στην Ανατολική Μεσόγειο αυτό μεταφράζεται σε ανοχή προς την Τουρκία ως αναγκαίο παίκτη, όχι επειδή δικαιώνεται πολιτικά, αλλά επειδή θεωρείται κρίσιμη για τη διαχείριση κρίσεων. Η Ελλάδα δεν απομονώνεται ούτε «χάνει» στρατηγικά, όμως κινείται σε ένα πιο απαιτητικό περιβάλλον, όπου η προβλεψιμότητα δεν αμείβεται πάντα και η αυτοσυγκράτηση μπορεί να ζητηθεί ως συμβολή στη σταθερότητα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, παγιδευμένη ανάμεσα σε αρχές και συμφέροντα, στέλνει συχνά αμφίσημα μηνύματα, αφήνοντας την Αθήνα να διαχειρίζεται εντάσεις χωρίς ξεκάθαρη ομπρέλα αποτροπής. Το στοίχημα δεν είναι απλώς το δίκαιο, αλλά το πώς αυτό παραμένει πολιτικά χρήσιμο σε έναν κόσμο που γίνεται λιγότερο κανονιστικός.
Στην εκπομπή επανήλθε και η αγαπημένη μας στήλη με τη βιβλιοπρόταση της εβδομάδας και το έργο «Η μπαλάντα του τελευταίου θαμώνα», ένα έργο που μιλά χαμηλόφωνα αλλά επίμονα για την ανθρώπινη ύπαρξη στο περιθώριο. Ο Χάντκε δεν καταγγέλλει, παρατηρεί, και μέσα από τη σιωπή και την επιβράδυνση προτείνει μια μορφή αντίστασης στον θόρυβο και τη βιασύνη της εποχής. Ο «τελευταίος θαμώνας» δεν είναι ήρωας με τη συμβατική έννοια, αλλά ένας άνθρωπος που αναζητά νόημα στις μικρές, αόρατες στιγμές, αποδεχόμενος τη μοναξιά ως συνθήκη και όχι ως αποτυχία. Το βιβλίο δεν υπόσχεται αισιοδοξία, αλλά αξιοπρέπεια και ελευθερία μέσα στην εύθραυστη πλευρά της ανθρώπινης ύπαρξης, κάτι που, με έναν παράδοξο τρόπο, συνομιλεί με όλα όσα συζητήθηκαν σήμερα.
Ακούστε και δείτε ολόκληρη τη σημερινή εκπομπή στο παρακάτω βίντεο :
