Είμαστε στον αέρα – 13/1/26 | Διαβούλευση – Ηθική – Δημοσκοπήσεις – Πολιτική της εικόνας
Η εκπομπή άνοιξε με το τοπικό και σημαντικό θέμα της δημόσιας διαβούλευσης για το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα 2024–2028 του Δήμου Κύμης-Αλιβερίου, που βρίσκεται στην Α’ φάση του στρατηγικού σχεδιασμού και τρέχει με καταληκτική ημερομηνία την Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2026. Η ανάλυση στάθηκε στο ότι τα επιχειρησιακά προγράμματα συχνά είναι «γεμάτα δεδομένα» αλλά φτωχά σε πολιτική επιλογή, κι εκεί ακριβώς κρίνεται η χρησιμότητά τους: αν το κείμενο μένει περιγραφικό, χάνεται η ιεράρχηση, η δέσμευση και τελικά η λογοδοσία. Θετικό σημείο μπορεί να είναι τελικά το ό,τι διέπεται από γενικολογία διότι αυτό δίνει τη δυνατότητα πολλών ερωτημάτων και προτάσεων. Η ουσία της παρέμβασης των πολιτών είναι λοιπόν να περάσει ο Δήμος από τη γενική διατύπωση σε καθαρό αναπτυξιακό μοντέλο με διαφοροποιημένες προτεραιότητες ανά δημοτική ενότητα, να «διαβάσει» πολιτικά τις ανισότητες που ο ίδιος καταγράφει, να μετατρέψει το δημογραφικό από μοιρολατρία σε πεδίο πολιτικής με στόχους για στέγαση, εργασία και επιστροφή νέων, και να βάλει μετρήσιμους δείκτες, προθεσμίες και συμμετοχικούς μηχανισμούς ώστε να μην καταλήξει το Πρόγραμμα ένα τυπικό χαρτί αλλά ένας πρακτικός χάρτης δεσμεύσεων.
Σήμερα επίσης, η «ηθική επιλεκτικότητα» φωτίστηκε ως μηχανισμός εξουσίας πιο αποτελεσματικός από την ωμή αντιπαράθεση, γιατί δεν επιδιώκει να νικήσει με επιχειρήματα αλλά να ακυρώσει με υπαινιγμούς προθέσεων. Η αντιπαραβολή της δημόσιας παρουσίας της Μαρίας Καρυστιανού, που αναδείχθηκε μέσα από την υπόθεση των Τεμπών και πλέον συζητείται ανοιχτά ως παράγοντας νέας πολιτικής κίνησης, με την περίπτωση της Σέβης Βολουδάκη, που πολιτεύτηκε μετά την απώλεια του συζύγου της και εντάχθηκε στο κομματικό σύστημα, βγάζει στην επιφάνεια το διπλό μέτρο: άλλο «επιτρέπεται» όταν δεν ενοχλεί την εξουσία και άλλο όταν την πιέζει. Στην εκπομπή, το βασικό συμπέρασμα δεν ήταν να κριθεί το πένθος κανενός, αλλά να αποκαλυφθεί πώς η ίδια ανθρώπινη συνθήκη βαφτίζεται «εκμετάλλευση» ή «συνέχεια» ανάλογα με το αν στρέφεται απέναντι ή υπέρ του κυβερνητικού στρατοπέδου, δηλαδή πώς η ηθικολογία γίνεται εργαλείο πολιτικής πειθαρχίας.
Επιπρόσθετα, οι νέες δημοσκοπήσεις διαβάστηκαν όχι επιδερμικά αλλά ως άνοδος του πολιτικού θερμόμετρου αφού η πρόσφατη μέτρηση της Interview που δημοσιεύτηκε για την εφημερίδα Political ξεχώρισε ακριβώς επειδή αποτυπώνει μια διάθεση κοινωνικής μετακίνησης προς κάτι εκτός του παραδοσιακού κομματικού σχήματος, με το υποθετικό «κόμμα Καρυστιανού» να καταγράφεται πολύ ψηλά στη συζήτηση περί εκλογικής επιρροής. Η ανάλυση κράτησε δύο πράγματα μαζί: αφενός ότι τέτοιες μετρήσεις δεν σημαίνουν αυτόματα οργανωμένη πολιτική έκφραση, αφετέρου ότι όταν ένα πρόσωπο-σύμβολο ενός αιτήματος δικαιοσύνης μετατρέπεται σε πιθανό πολιτικό φορέα, το σύστημα αντιδρά γιατί αλλάζει το πεδίο ανταγωνισμού από «προγράμματα» σε «νομιμοποίηση». Στην ίδια γραμμή, επισημάνθηκε ότι το 2026 προδιαγράφεται ως χρονιά ανακατατάξεων και ότι η ίδια η Καρυστιανού παρουσιάζεται πλέον να κινείται προς οργάνωση πολιτικής πρωτοβουλίας, κάτι που ανεβάζει κι άλλο την ένταση γύρω από την ερμηνεία των δημοσκοπήσεων.
Τέλος μιλήσαμε για την πολιτική της εικόνας ως νόμισμα πειθούς που προηγείται της σκέψης. Η εκπομπή ανέδειξε ότι η εικόνα δεν «δείχνει» απλώς, αλλά προδιαγράφει το συναίσθημα και άρα τη θέση του θεατή πριν καν ακουστεί το επιχείρημα, κι εκεί κρύβεται η προπαγανδιστική της ισχύς. Στην ιρανική περίπτωση, η ανάλυση πήγε στην «αντίστροφη» προπαγάνδα του καθεστώτος: εικόνες μαζικότητας, επιλεγμένες γωνίες, προσεκτικά κάδρα και λεζάντες που λειτουργούν ως οπτική διάψευση της κρίσης νομιμοποίησης, ενώ έξω από το πλάνο μένουν ο εξαναγκασμός, η καταστολή και η πραγματική γεωγραφία της σύγκρουσης. Το συμπέρασμα ήταν απλό αλλά αιχμηρό: όταν η εικόνα γίνεται επιχείρημα, η συζήτηση τελειώνει πριν αρχίσει, και γι’ αυτό η κριτική στάση δεν είναι κυνισμός απέναντι στον πόνο, αλλά άμυνα απέναντι στη χειραγώγηση.
Ακούστε και δείτε ολόκληρη τη σημερινή εκπομπή στο παρακάτω βίντεο :
