Καθετος Διάδρομος: Μηδενικό ενδιαφέρον

γράφει ο Δημήτρης Γκουλιώνης

Οι εξελίξεις στον κάθετο διάδρομο δεν μας επιτρέπουν να είμαστε αισιόδοξοι. Ακόμη μία δημοπρασία κρίθηκε άκαρπη αφού δεν υπήρξε ενδιαφέρον για τις διαδρομές 1,2 και 3.

Για τρίτο μήνα λοιπόν, οι δημοπρασίες δέσμευσης του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου Ελλάδας-Ουκρανίας κατέληξαν σε μηδενικό ενδιάφερον. Παράγοντες της αγοράς τονίζουν ότι οι υψηλές τιμές αερίου, τα υψηλά αποθέματα της Ουκρανίας και φυσικά ο πόλεμος ήταν οι κύριες αιτίες για το νέο ναυάγιο. 

Παρά τις δηλώσεις της Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν και λοιπών Κοινωτικών παραγόντων,περί ενεργοποίησης του μηχανισμού για την εξασφάλιση της περιφερειακής ενεργειακής ασφάλειας, δεν υπήρξε καμία δεσμευτική παραγγελία από τις εμπλεκόμενες χώρες. 

Η πιο σημαντική όμως εξέλιξη έρχεται από την πλευρά των επενδυτών, οι οποίοι  αναθάρρησαν από τις τελευταίες δηλώσεις του αμερικανού προέδρου Ντόναλτ Τραμπ σχετικά με την πρόθεση του να άρει τις κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο. Όπως ήταν φυσικό, η Γερμανία και οι «δορυφόροι» της (Αυστρία, Τσεχία, Σλοβακία και Ουγγαρία) βρήκαν μια καλή δικαιολογία να προβάλλουν διάφορα προσκόμματα ώστε ο Κάθετος Διάδρομος να καταστεί ασύμφορος.

Αυτή η απροθυμία των Ευρωπαίων χτύπησε άσχημα στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Είναι χαρακτηριστικές οι απειλές που διατυπώθηκαν χθες από τις ΗΠΑ  και συγκεκριμένα από τον αμερικανό πρέσβη στην ΕΕ, Άντριου Πάζντερ, σύμφωνα με τον οποίο, εάν το Ευρωκοινοβούλιο κατά την συνεδρίαση της προσεχούς Πέμπτης δεν εγκρίνεις ως έχει τη διμερή συμφωνία του περασμένου Ιουλίου για τους δασμούς (αγορές από την ΕΕ αμερικανικών ενεργειακών προϊόντων 750 δις δολ.), τότε οι 27 θα χάσουν την ευνοϊκή πρόσβαση στο αμερικανικό LNG.

«Δεν γνωρίζω τι θα συμβεί σε ό,τι αφορά την ενέργεια αν δεν προχωρήσουν με τη συμφωνία. Αν το Turnberry δεν εφαρμοστεί, επιστρέφουμε ουσιαστικά στο μηδέν. Δεν είμαι βέβαιος προς ποια κατεύθυνση θα κινηθούμε», δήλωσε στους Financial Times ο αμερικανός πρέσβης, υπονοώντας τον μηχανισμό της Ευρωβουλής που συμφωνήθηκε στο θέρετρο του Τραμπ Turnberry στην Σκωτία και προβλέπει την αναστολή της συμφωνίας, εάν ο Τραμπ προχωρήσει σε νέες απειλές δασμών.

Και όσο αυτό συμβαίνει στην Ευρώπη οι Αμερικανοί ψάχνουν εναλλακτικές οδεύσεις για το φυσικό τους αέριο, με τις πληροφορίες να κάνουν λόγο για την κατασκευή FSRU στην Αλβανία, εξού και η επίσκεψη της Κίμπερλυ Γκιφόιλ στα Τίρανα όπου συζητήθηκαν θέματα ενεργειακής συνεργασίας στα Βαλκάνια και την επιρροή τρίτων δυνάμεων στην περιοχή.

Η αλλοπρόσαλλη πολιτική του Τραμπ δεν επιτρέπει εφυσηχασμούς. Η πολύ πιθανή παράταση του πολέμου στην Μέση Ανατολή και πέραν του Απριλίου, θα προκαλέσει νέο άλμα στις τιμές πετρελαίου. Αυτή η πιθανότητα ώθησε τον Τραμπ να ανακοινώσει την μερική άρση των κυρώσεων στο ρωσικό πετρέλαιο, ενώ τεχνηέντως δεν χτυπά τις ιρανικές πετρελαϊκές εγκαταστάστεις, ούτε τα ιρανικά πλοία μεταφοράς πετρελαίου, θέλοντας να κράτησει την τιμή του βαρελιού στα 100 δολ. Απώτερος σκοπός βέβαια είναι να πέσει η τιμή πάλι στα 70 δολ. αλλά η σχεδόν βέβαιη χερσαία επέμβαση των ΗΠΑ στο Ιράν δεν επιτρέπει τέτοιες προβλέψεις.

Με λίγα λόγια, εάν η Κομισιόν δεν άρει τα όποια ρυθμιστικά εμπόδια  στον Κάθετο Διάδρομο  και οι εμπλεκόμενες χώρες δεν εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις τους, οι οποίες δοθηκαν στις ΗΠΑ τον προηγούμενο μήνα, τότε το μέλλον του εγχειρήματος καθίσταται αβέβαιο. Δεν χρειάζεται να εξηγήσουμε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελέσει ένα μεγάλο πλήγμα για την Ελλάδα που έχει επενδύσει μεγάλο πολιτικό και γεωπολιτικό κεφάλαιο.